{"id":1822,"date":"2024-08-17T14:59:46","date_gmt":"2024-08-17T12:59:46","guid":{"rendered":"http:\/\/eparafia-lubien.pl\/?p=1822"},"modified":"2024-08-17T14:59:46","modified_gmt":"2024-08-17T12:59:46","slug":"standardy-ochrony-dzieci-w-parafii-nmp-krolowej-polski-w-lubieniu","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/eparafia-lubien.pl\/?p=1822","title":{"rendered":"STANDARDY OCHRONY DZIECI  W PARAFII NMP KR\u00d3LOWEJ POLSKI W LUBIENIU"},"content":{"rendered":"\n<h1><a>PREAMBU\u0141A<\/a><\/h1>\n\n\n\n<p>Niniejszy dokument stanowi realizacj\u0119 obowi\u0105zku prawnego wynikaj\u0105cego z Ustawy z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy \u2013 Kodeks rodzinny i opieku\u0144czy oraz niekt\u00f3rych innych ustaw \u2013 tzw. Ustawy Kamilka (Dz.U. 2023 poz. 1606), uwzgl\u0119dnia jednocze\u015bnie aktualne normy i przepisy prawa ko\u015bcielnego oraz&nbsp;<em>Zasady prewencji i post\u0119powania w pracy wychowawczej i duszpasterskiej z dzie\u0107mi i m\u0142odzie\u017c\u0105 w Archidiecezji Cz\u0119stochowskiej<\/em>&nbsp;(28.08.2019 r.).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Dokument zosta\u0142 opracowany na podstawie \u201ewzoru standard\u00f3w ochrony dzieci&nbsp;<br>w duszpasterstwie parafialnym\u201d przygotowanym przez Centrum Ochrony Dziecka przy Uniwersytecie Ignatianum w Krakowie. Stanowi on zbi\u00f3r zasad dotycz\u0105cych za\u00adbezpieczenia dzieci przed wszelkimi formami krzyw\u00addzenia, zaniedbania, wykorzystania czy przemocy,&nbsp;<br>a tak\u017ce wskaz\u00f3wki, na podstawie kt\u00f3rych duszpasterze i osoby prowadz\u0105ce spotkania formacyjne b\u0119d\u0105 potrafili zidentyfikowa\u0107 sytuacje stwarzaj\u0105ce ryzyko krzywdzenia oraz podj\u0105\u0107 w\u0142a\u015bciwe dzia\u0142ania profilaktyczne i interwencyjne.<\/p>\n\n\n\n<h1><a>WST\u0118P<\/a><\/h1>\n\n\n\n<p>W oparciu o inicjatywy i dyskusje mi\u0119dzynarodowe, raporty z bada\u0144 na temat sytuacji dzieci w Polsce oraz coraz wyra\u017aniejsze zaniepokojenie opinii publicznej postulat opra\u00adcowania og\u00f3lnopolskiej strategii ochrony dzieci przed przemoc\u0105 w naszym kraju docie\u00adra\u0142 do \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej w latach 2016-2018 w kierunku opracowania i wdro\u017cenia \u201eNarodowej strategii walki z przemoc\u0105 wobec dzieci\u201d. We wnioskach r\u00f3\u017cnych \u015brodo\u00adwisk podkre\u015blano, \u017ce potrzebne s\u0105 dzia\u0142ania oparte na wiedzy, empatii, dobrej diagno\u00adzie i skoordynowanym zarz\u0105dzaniu. Uznawano, \u017ce obok zagro\u017ce\u0144, na jakie nara\u017cone s\u0105 dzieci i przed kt\u00f3rymi nale\u017cy je chroni\u0107, nale\u017cy skoncentrowa\u0107 uwag\u0119 na szukaniu takich form wspierania i ochrony dzieci oraz reagowania na przemoc, kt\u00f3re nie tylko b\u0119d\u0105 zabezpiecza\u0142y je przed dalsz\u0105 przemoc\u0105, lecz tak\u017ce stworz\u0105 warunki do \u015bwiadome\u00adgo ich udzia\u0142u w budowaniu bezpiecznych \u015brodowisk, czyli wyrzeczenia si\u0119 wszelkiej przemocy wobec s\u0142abszych. Strategia, jaka wy\u0142ania\u0142a si\u0119 z dyskusji, zmierza\u0142a do usys\u00adtematyzowania dzia\u0142a\u0144 na rzecz dzieci, rozproszonych w licznych aktach prawnych, w sp\u00f3jny program dzia\u0142a\u0144 realizowanych wsz\u0119dzie tam, gdzie przebywaj\u0105 dzieci, gdzie si\u0119 ucz\u0105, doskonal\u0105 swoje umiej\u0119tno\u015bci artystyczne i sportowe, gdzie otrzymuj\u0105 pomoc w rozwoju duchowym i religijnym.<\/p>\n\n\n\n<p>Odpowied\u017a os\u00f3b duchownych i kompe\u00adtentnych \u015bwieckich od wielu lat zaanga\u017cowanych&nbsp;<br>w ochron\u0119 dzieci oraz os\u00f3b bezbron\u00adnych przed przemoc\u0105 sprawi\u0142a, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 jako jedna&nbsp;<br>z pierwszych instytucji postanowi\u0142 przyj\u0105\u0107 i wdro\u017cy\u0107 w swoich plac\u00f3wkach standardy ochrony dzieci przed przemoc\u0105. To zaanga\u017cowanie nie jest przypadkowe. Przez nie Ko\u015bci\u00f3\u0142 realizuje misj\u0119 powierzon\u0105 mu przez Pana, aby nie zgin\u0119\u0142o \u017cadne z tych najmniejszych. W oparciu to t\u0119 ewangeliczn\u0105 misj\u0119 uznaje, \u017ce dobro dziecka jest najwa\u017cniejsze. Ludzie Ko\u015bcio\u0142a przyjmuj\u0105 nie tylko ustawow\u0105, lecz przede wszystkim moraln\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za ochron\u0119&nbsp;<br>i promowanie dobra wszystkich dzieci oraz zobowi\u0105zuj\u0105 si\u0119 do\u0142o\u017cy\u0107 wszelkich stara\u0144, aby zapewni\u0107 bezpieczne i przyjazne \u015brodowisko, w kt\u00f3rym dzieci s\u0105 szanowane i doceniane.&nbsp;<br>Nie\u00addopuszczalne jest bowiem stosowanie przez kogokolwiek wobec dziecka przemocy&nbsp;<br>w jakiejkolwiek formie. Wszyscy jeste\u015bmy wi\u0119c zobowi\u0105zani do uczenia si\u0119 rozpozna\u00adwania tych, kt\u00f3rzy potrzebuj\u0105 pomocy i wsparcia oraz bezzw\u0142ocznego podejmowania dzia\u0142a\u0144&nbsp;<br>w przypadku podejrze\u0144 lub ujawnienia okoliczno\u015bci, kt\u00f3re mog\u0105 wskazywa\u0107, \u017ce dziecku zagra\u017ca lub dzieje si\u0119 krzywda. Ko\u015bci\u00f3\u0142 dzia\u0142a sprawnie i zgodnie z procedura\u00admi, aby zapewni\u0107 dzieciom skuteczn\u0105 pomoc i wsparcie na jak najwcze\u015bniejszym etapie, przestrzegaj\u0105c praw dziecka wynikaj\u0105cych z Konwencji o Prawach Dziecka. Powiedze\u00adnie: \u201eGdzie ko\u0144czy si\u0119 wiedza, zaczyna si\u0119 przemoc\u201d wyznacza cel standard\u00f3w. Posia\u00addaj\u0105c odpowiedni\u0105 wiedz\u0119&nbsp;<br>i maj\u0105c \u015bwiadomo\u015b\u0107 zagro\u017ce\u0144, Ko\u015bci\u00f3\u0142 mo\u017ce w odpowiedni spos\u00f3b zapobiec krzywdzie&nbsp;<br>i skutecznie ochroni\u0107 przed ni\u0105 dzieci oraz osoby bezbronne.<\/p>\n\n\n\n<h1><a>SPECYFIKA \u015aRODOWISKA PARAFIALNEGO<\/a><\/h1>\n\n\n\n<p>Parafia, jako podstawowa kom\u00f3rka instytucjonalna Ko\u015bcio\u0142a, wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 specyficzny\u00admi obszarami dzia\u0142ania. Opr\u00f3cz sprawowanych sakrament\u00f3w i nabo\u017ce\u0144stw, prowadzone s\u0105 spotkania formacyjne w r\u00f3\u017cnych wsp\u00f3lnotach, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych znajdziemy liczne grupy&nbsp;<br>z udzia\u0142em dzieci i m\u0142odzie\u017cy. Odbywaj\u0105 si\u0119 zbi\u00f3rki liturgicznej s\u0142u\u017cby o\u0142tarza, pr\u00f3by scholi, organizowane s\u0105 pielgrzymki i wyjazdy parafialne. Prowadzone s\u0105 cz\u0119sto kawiarenki parafialne i \u015bwietlice. Funkcjonuj\u0105 kancelaria parafialna oraz media parafialne (strony www, gazet\u00adki, profile w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych). Odwie\u00addziny chorych oraz wizyty duszpasterskie daj\u0105 okazj\u0119 do wgl\u0105du m.in. w sytuacj\u0119 ro\u00addzinn\u0105, materialn\u0105 parafian, r\u00f3wnie\u017c w kontek\u015bcie zauwa\u017cenia krzywdy i przemocy, a co za tym idzie daj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 podj\u0119cia odpowiednich krok\u00f3w zapobiegawczych lub interwencji. Proboszcz zazwyczaj towarzyszy parafianom przez wiele lat ich rozwoju religijnego. Bywa, \u017ce parafianie uczestnicz\u0105 w uroczysto\u015bciach zwi\u0105zanych z \u017cyciem osobistym duszpasterzy, np. prymicje, rocznice itp. R\u00f3wnie\u017c ksi\u0119\u017ca zaprasza\u00adni s\u0105 przez parafian na uroczysto\u015bci rodzinne. W parafii &#8211; formie zatrudnienia, wolontariatu lub pos\u0142ugi &#8211; podejmuj\u0105 dzia\u0142ania duchowni, osoby \u015bwieckie lub siostry zakonne, np. rezydent, szafarz, prezes ministrant\u00f3w, ceremoniarz, zakrystianin, ko\u015bcielny, konserwator, gospo\u00addyni, grabarz itp. Dodatkowo w parafii i przy parafii funkcjonuj\u0105 cz\u0119sto osoby, kt\u00f3re po\u00adtrzebuj\u0105 pomocy i jej szukaj\u0105, np. bezdomni czy wi\u0119\u017aniowie. Czasem te\u017c parafia u\u017cycza lub udost\u0119pniania pomieszczenia parafialne innym podmiotom zewn\u0119trznym.<\/p>\n\n\n\n<p><a>To w parafii g\u0142\u00f3wnie toczy si\u0119 \u017cycie sakramentalne wiernych, a \u017cycie rodzinne wok\u00f3\u0142 celebracji roku liturgicznego. Rodzice w zaufaniu przyprowadzaj\u0105 swoje dzieci do parafii&nbsp;<br>i oczekuj\u0105, \u017ce b\u0119d\u0105 tam one bezpieczne. Parafianie s\u0105 osobami w r\u00f3\u017cnym wieku, w r\u00f3\u017cnej sytuacji rodzinnej, zawodowej, a duszpasterze oraz osoby pracuj\u0105ce na rzecz parafii maj\u0105 nierzadko wgl\u0105d w ich potrzeby oraz mo\u017cliwo\u015b\u0107 zaradzenia im.<\/a>Z tego powodu standardy ochrony dzieci w obszarze parafialnym poszerzone zosta\u00ad\u0142y o ochron\u0119 os\u00f3b doros\u0142ych i nie dotyczy to wy\u0142\u0105cznie os\u00f3b zale\u017cnych, bezbronnych, lecz wszystkich. Maj\u0105 one za zadanie chroni\u0107 przed wszelkiego rodzaju nadu\u017cyciami, przed krzywd\u0105, przemoc\u0105, w tym przed wykorzystaniem seksualnym. Dzia\u0142aj\u0105 w obie strony \u2013 chroni\u0105 zar\u00f3wno parafian, jak i osoby duchowne, pracownik\u00f3w i wolontariuszy parafii.<\/p>\n\n\n\n<p>Ten szeroki zakres dzia\u0142alno\u015bci oraz wielo\u015b\u0107 os\u00f3b zaanga\u017cowanych w \u017cycie parafial\u00adne, mog\u0105cych mie\u0107 dost\u0119p do dzieci i m\u0142odzie\u017cy oraz posiadaj\u0105cych wgl\u0105d w prywatne \u017cycie parafian, zobowi\u0105zuje nas do szczeg\u00f3\u0142owego opracowania zasad ochronnych.<\/p>\n\n\n\n<p>Sama dynamika \u017cycia parafialnego zawiera w sobie specyficzne czynniki chroni\u0105ce przed przemoc\u0105, takie jak: poczucie sacrum, permanentna formacja, spo\u0142eczne zaufa\u00adnie, poczucie przynale\u017cno\u015bci i wzajemnej odpowiedzialno\u015bci, relacje oparte na zasa\u00addach ewangelicznych, wsp\u00f3lnotowo\u015b\u0107, w tym przynale\u017cno\u015b\u0107 m\u0142odzie\u017cy do pozytywnej grupy r\u00f3wie\u015bniczej oraz publiczno\u015b\u0107 dzia\u0142a\u0144 (wi\u0119kszo\u015b\u0107 aktywno\u015bci dzieje si\u0119 na oczach innych), w tym nadz\u00f3r rodzic\u00f3w. Dodatkowo, przy okazji np. nag\u0142ych wezwa\u0144 do cho\u00adrych lub podczas wizyt duszpasterskich, istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 dostrze\u017cenia specyficznych potrzeb parafian lub deficyt\u00f3w, w tym przemocy w obszarze rodzinnym i podj\u0119cia od\u00adpowiedniej interwencji. Ksi\u0119\u017ca pos\u0142uguj\u0105cy w parafii s\u0105 cz\u0119sto tymi osobami, do kt\u00f3rych zwracaj\u0105 si\u0119 o pomoc osoby do\u015bwiadczaj\u0105ce jakiejkolwiek krzywdy, szukaj\u0105ce wsparcia i zrozumienia.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednak\u017ce w specyficznej dynamice \u017cycia parafialnego obecne s\u0105 r\u00f3wnie\u017c czynniki&nbsp;<br>za\u00adgra\u017caj\u0105ce, u\u0142atwiaj\u0105ce zaistnienie przemocy. B\u0119d\u0105 nimi np. spo\u0142eczne zaufanie i auto\u00adrytet, jakim ciesz\u0105 si\u0119 ksi\u0119\u017ca, w tym klerykalizm, a tak\u017ce atmosfera zale\u017cno\u015bci i pos\u0142u\u00adsze\u0144stwa hierarchii sprzyjaj\u0105ca zachowywaniu tajemnicy oraz brak nadzoru z zewn\u0105trz. Wiedza duszpasterzy o \u017cyciu parafian, znajomo\u015b\u0107 ich tajemnic, warunk\u00f3w materialnych, problem\u00f3w&nbsp;<br>i potrzeb oraz fizyczna obecno\u015b\u0107 w ich przestrzeni prywatnej daje mo\u017cliwo\u015b\u0107 manipulacji&nbsp;<br>i wykorzystania, stanowi powa\u017cny czynnik zagro\u017cenia. Niebezpieczne jest te\u017c nawi\u0105zywanie przez ksi\u0119\u017cy specyficznych relacji, polegaj\u0105cych na wyr\u00f3\u017cnianiu wy\u00adbranych parafian. Niedojrza\u0142o\u015b\u0107 ksi\u0119\u017cy czy zaanga\u017cowanych wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w, np. tzw. charyzmatycznych&nbsp;<br>i autorytarnych lider\u00f3w-celebryt\u00f3w, zawsze b\u0119dzie zagro\u017ce\u00adniem. Klerykalizm oraz brak wiedzy i kompetencji spowiednik\u00f3w zawsze b\u0119d\u0105 sprzy\u00adja\u0142y wyst\u0105pieniu nadu\u017cy\u0107 duchowych. Z wy\u017cej wymienionych powod\u00f3w zredagowane zosta\u0142y poni\u017csze standardy ochrony.<\/p>\n\n\n\n<h1><a>OBJA\u015aNIENIE TERMIN\u00d3W<\/a><\/h1>\n\n\n\n<h2><a>Osoby, ich role i funkcje w Ko\u015bciele<\/a><\/h2>\n\n\n\n<p><strong>ksi\u0105dz&nbsp;<\/strong>\u2013 duchowny chrze\u015bcija\u0144ski posiadaj\u0105cy \u015bwi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>kap\u0142an&nbsp;<\/strong>\u2013 osoba, kt\u00f3ra spe\u0142nia w imieniu wsp\u00f3lnoty religijnej funkcje kultowe i rytualne.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>duchowie\u0144stwo, kler&nbsp;<\/strong>\u2013 biskupi, ksi\u0119\u017ca i diakoni.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>osoby konsekrowane&nbsp;<\/strong>\u2013 osoby, kt\u00f3re w spos\u00f3b szczeg\u00f3lny po\u015bwi\u0119caj\u0105 \u017cycie Bogu. \u0141\u0105czy je konsekracja, kt\u00f3ra wi\u0105\u017ce si\u0119 ze z\u0142o\u017ceniem Bogu \u015blub\u00f3w czysto\u015bci oraz najcz\u0119\u015bciej r\u00f3wnie\u017c ub\u00f3stwa i pos\u0142usze\u0144stwa, cho\u0107 zale\u017cy to od formy \u017cycia konsekrowanego. Nale\u017c\u0105 do nich cz\u0142onkowie stowarzysze\u0144 zakonnych oraz \u015bwiec\u00adkie osoby konsekrowane.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>osoba \u015bwiecka&nbsp;<\/strong>\u2013 cz\u0142onek Ko\u015bcio\u0142a katolickiego i personel Ko\u015bcio\u0142a inny ni\u017c biskupi, ksi\u0119\u017ca, diakoni i osoby zakonne.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>biskup&nbsp;<\/strong>\u2013 biskup lub arcybiskup diecezjalny, ordynariusz ordynariatu i pra\u0142at Pra\u0142atury Personalnej Ko\u015bcio\u0142a \u0142aci\u0144skiego oraz hierarcha Ko\u015bcio\u0142\u00f3w wschodnich.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>proboszcz&nbsp;<\/strong>\u2013 mianowany przez biskupa duszpasterz i zarz\u0105dca parafii.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>personel ko\u015bcielny&nbsp;<\/strong>\u2013 duchowny, osoba zakonna lub inna osoba zatrudniona przez Ko\u00ad\u015bci\u00f3\u0142 na podstawie umowy, podwykonawstwa, dobrowolnie lub nieodp\u0142atnie.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>szafarz nadzwyczajny Komunii \u015awi\u0119tej&nbsp;<\/strong>\u2013 osoba wyznaczona do udzielania Komunii \u015awi\u0119tej, gdy zabraknie odpowiedniej liczby szafarzy zwyczajnych.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>wolontariusz&nbsp;<\/strong>\u2013 osoba, kt\u00f3ra na rzecz innych os\u00f3b lub danej grupy spo\u0142ecznej, dobrowol\u00adnie&nbsp;<br>i bezp\u0142atnie \u015bwiadczy prac\u0119 wykraczaj\u0105c\u0105 poza zwi\u0105zki rodzinno-kole\u017ce\u0144sko-przyjacielskie. Okre\u015blenie \u201ebezp\u0142atna\u201d nie oznacza \u201ebezinteresowna\u201d, lecz \u201ebez wynagrodzenia materialnego\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>organizator wyjazdu&nbsp;<\/strong>\u2013 osoba\/podmiot uprawniony do organizacji wyjazdu dzieci \u2013 pa\u00adrafie, wsp\u00f3lnoty religijne, szko\u0142y i plac\u00f3wki, przedsi\u0119biorcy podlegaj\u0105cy ustawie o us\u0142ugach turystycznych, osoby fizyczne, osoby prawne i jednostki nieposiadaj\u0105ce osobowo\u015bci prawnej.<\/p>\n\n\n\n<h2><a>Organizacja pos\u0142ugi Ko\u015bcio\u0142a<\/a><\/h2>\n\n\n\n<p><strong>diecezja&nbsp;<\/strong>\u2013 diecezja, archidiecezja, ordynariat lub pra\u0142atura personalna Ko\u015bcio\u0142a \u0142aci\u0144\u00adskiego<br>i eparchia Ko\u015bcio\u0142a wschodniego.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>parafia&nbsp;<\/strong>\u2013 okre\u015blona wsp\u00f3lnota wiernych, utworzona na spos\u00f3b sta\u0142y w Ko\u015bciele partyku\u00adlarnym, nad kt\u00f3r\u0105 pastersk\u0105 piecz\u0119, pod w\u0142adz\u0105 biskupa diecezjalnego, powierza si\u0119 proboszczowi jako jej w\u0142asnemu pasterzowi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>duszpasterstwo, w tym duszpasterstwo parafialne&nbsp;<\/strong>\u2013 sytuacja, w kt\u00f3rej jedna osoba jest odpowiedzialna za dobro drugiej lub za wsp\u00f3lnot\u0119 wyznaniow\u0105. Obejmuje cele\u00adbrowanie liturgii, zapewnienie porad i wsparcia duchowego, edukacj\u0119, poradnic\u00adtwo, opiek\u0119 medyczn\u0105&nbsp;<br>i pomoc w potrzebie. Wszelka praca polegaj\u0105ca na nadzorze lub wychowaniu dzieci jest dzie\u0142em duszpasterskim.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>duszpasterstwo pozaparafialne&nbsp;<\/strong>\u2013 duszpasterstwa, wsp\u00f3lnoty, grupy gromadz\u0105ce m\u0142o\u00addych ludzi (m\u0142odzie\u017c licealna, studenci, m\u0142odzi doro\u015bli), w tym wolontariaty, wa\u00adkacyjne spotkania m\u0142odych (organizowane przez zakony, zgromadzenia zakonne, wsp\u00f3lnoty), festiwale m\u0142odzie\u017cowe, rekolekcje wyjazdowe, wsp\u00f3lnoty r\u00f3\u017cnych stan\u00f3w, pielgrzymki piesze, pielgrzymki autokarowe, \u015brodowiska harcerskie. To dzie\u0142a, kt\u00f3re mog\u0105 dzia\u0142a\u0107 przy parafiach, ale maj\u0105 struktury pozaparafialne.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>klerykalizm&nbsp;<\/strong>\u2013 postawa wobec duchowie\u0144stwa\/osoby zakonnej charakteryzuj\u0105ca si\u0119 nad\u00admiernym szacunkiem i przekonaniem o ich wy\u017cszo\u015bci moralnej. Papie\u017c Franciszek powiedzia\u0142, \u017ce ma to miejsce, gdy \u201educhowni czuj\u0105 si\u0119 lepsi, [i kiedy] s\u0105 daleko od ludu\u201d. Mo\u017ce by\u0107 \u201ewspierany przez samych ksi\u0119\u017cy lub przez osoby \u015bwieckie\u201d.<\/p>\n\n\n\n<h2><a>Dzieci i osoby bezbronne<\/a><\/h2>\n\n\n\n<p><strong>dziecko&nbsp;<\/strong>\u2013 osoba poni\u017cej&nbsp;<strong>18. roku \u017cycia<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>ma\u0142oletni&nbsp;<\/strong>\u2013 w rozumieniu polskiego prawa cywilnego osoba, kt\u00f3ra nie uko\u0144czy\u0142a 18 lat lub nie zawar\u0142a ma\u0142\u017ce\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>nieletni&nbsp;<\/strong>\u2013 w rozumieniu prawa karnego osoba, kt\u00f3ra w momencie pope\u0142nienia czynu zabronionego nie uko\u0144czy\u0142a 17. roku \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>wiek bezwzgl\u0119dnej ochrony&nbsp;<\/strong>\u2013 wiek ni\u017cszy ni\u017c wiek zgody. Czynno\u015b\u0107 seksualna z osob\u0105&nbsp;<br>w wieku ochronnym jest czynem zabronionym (wykorzystaniem seksualnym), a osoba dopuszczaj\u0105ca si\u0119 jej i lub doprowadzaj\u0105ca do niej podlega odpowiedzial\u00adno\u015bci karnej. W Polsce obecnie wynosi 15 lat.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>dziecko wykorzystane seksualnie&nbsp;<\/strong>\u2013 ka\u017cde dziecko w wieku bezwzgl\u0119dnej ochrony, je\u015bli osoba dojrza\u0142a seksualnie, czy to przez \u015bwiadome dzia\u0142anie, czy te\u017c przez za\u00adniedbywanie swoich spo\u0142ecznych obowi\u0105zk\u00f3w lub obowi\u0105zk\u00f3w wynikaj\u0105cych ze specyficznej odpowiedzialno\u015bci za dziecko, dopuszcza si\u0119 zaanga\u017cowania dziecka w jak\u0105kolwiek aktywno\u015b\u0107 natury seksualnej, kt\u00f3rej intencj\u0105 jest zaspokojenie osoby doros\u0142ej (<em>Standing Committee on Sexually Abused Children \/ Sta\u0142y Komitet ds. Wykorzystywania Seksualnego Dzieci<\/em>).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>opiekun&nbsp;<\/strong>\u2013 osoba sprawuj\u0105ca piecz\u0119 nad dzieckiem, uprawniona do reprezentacji dziec\u00adka oraz posiadaj\u0105ca w\u0142adz\u0119 prawn\u0105 do dbania o interesy osobiste i maj\u0105tkowe innej osoby (rodzic, rodzic zast\u0119pczy lub osoba uprawniona przez rodzica).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>zgoda opiekuna&nbsp;<\/strong>\u2013 zgoda rodzic\u00f3w albo zgoda opiekuna, rodzica zast\u0119pczego lub opie\u00adkuna tymczasowego. Jednak w przypadku braku porozumienia mi\u0119dzy rodzica\u00admi dziecka nale\u017cy poinformowa\u0107 rodzic\u00f3w o konieczno\u015bci rozstrzygni\u0119cia sprawy przez s\u0105d rodzinny (orzeczenie s\u0105du opieku\u0144czego zast\u0119puje zgod\u0119 rodzic\u00f3w).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>osoba doros\u0142a bezbronna zgodnie z art. 1 ust. 2 b) Listu Apostolskiego&nbsp;<em>Motu Proprio Vos Estis Lux Mundi<\/em>&nbsp;Ojca \u015awi\u0119tego Franciszka&nbsp;<\/strong>\u2013 ka\u017cda osoba znajduj\u0105ca si\u0119 w stanie niepe\u0142nosprawno\u015bci, upo\u015bledzeniu fizycznym lub psychicz\u00adnym albo pozbawiona wolno\u015bci osobistej, kt\u00f3ra w rzeczywisto\u015bci, nawet spora\u00addycznie, ogranicza ich zdolno\u015b\u0107 zrozumienia, ch\u0119ci lub przeciwstawienia si\u0119 prze\u00adst\u0119pstwu w inny spos\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n<h2><a>R\u00f3\u017cne formy przemocy<\/a><\/h2>\n\n\n\n<p><strong>uwik\u0142anie&nbsp;<\/strong>\u2013 ka\u017cda relacja, w kt\u00f3rej kto\u015b do\u015bwiadcza strachu, l\u0119ku, poczucia winy, po\u00adczucia krzywdy, frustracji, poni\u017cenia, zniewolenia, zale\u017cno\u015bci, dominacji, niemo\u017c\u00adno\u015bci bycia sob\u0105, nieszczero\u015bci, braku autentyczno\u015bci, przemocy emocjonalnej, fi\u00adzycznej, seksualnej czy ekonomicznej.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>nadu\u017cycie&nbsp;<\/strong>\u2013 post\u0119powanie lub czyn niezgodny z przyj\u0119tymi normami post\u0119powania,&nbsp;<br>a&nbsp;<em>nadu\u017cywa\u0107<\/em>&nbsp;oznacza&nbsp;<em>u\u017cy\u0107 ponad miar\u0119<\/em>&nbsp;oraz&nbsp;<em>wykorzysta\u0107 co\u015b w niew\u0142a\u015bciwy spos\u00f3b lub&nbsp;<br>w nadmiernym stopniu<\/em>&nbsp;(S\u0142ownik J\u0119zyka Polskiego PWN).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>nadu\u017cycie w\u0142adzy&nbsp;<\/strong>\u2013 nadu\u017cycie stanowiska, funkcji lub obowi\u0105zku w celu wykorzysta\u00adnia innej osoby. Mo\u017ce przybiera\u0107 r\u00f3\u017cne formy i obejmowa\u0107 sytuacje, w kt\u00f3rych dana osoba ma w\u0142adz\u0119 nad inn\u0105 osob\u0105 na mocy swojego zwi\u0105zku (np. pracodawca i pracownik, nauczyciel i ucze\u0144, trener i sportowiec, rodzic lub opiekun i dziecko, duchowny\/osoba zakonna i parafianin)&nbsp;<br>i wykorzystuje t\u0119 w\u0142adz\u0119 na swoj\u0105 korzy\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>przemoc duchowa&nbsp;<\/strong>\u2013 odwo\u0142ywanie si\u0119 do przekona\u0144 religijnych i wiary osoby w celu wyrz\u0105dzenia jej szkody. Mo\u017ce mie\u0107 negatywny wp\u0142yw na duchowo\u015b\u0107 osoby po\u00adszkodowanej, zw\u0142aszcza gdy dopuszcza si\u0119 jej osoba posiadaj\u0105ca duchowy autory\u00adtet i zaufanie w Ko\u015bciele.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>przemoc domowa&nbsp;<\/strong>\u2013 jednorazowe lub powtarzaj\u0105ce si\u0119 umy\u015blne dzia\u0142anie lub zaniechanie naruszaj\u0105ce prawa lub dobra osobiste os\u00f3b, w szczeg\u00f3lno\u015bci nara\u017caj\u0105ce na niebez\u00adpiecze\u0144stwo utraty \u017cycia lub zdrowia, naruszaj\u0105ce godno\u015b\u0107, nietykalno\u015b\u0107 cielesn\u0105, wolno\u015b\u0107, w tym wolno\u015b\u0107 seksualn\u0105, powoduj\u0105ce szkody na ich zdrowiu fizycznym lub psychicznym, a tak\u017ce wywo\u0142uj\u0105ce cierpienia i krzywdy moralne u os\u00f3b do\u00adtkni\u0119tych przemoc\u0105 (art. 2 Ustawy o przeciwdzia\u0142aniu przemocy w rodzinie).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>zaniedbanie (wobec osoby doros\u0142ej)&nbsp;<\/strong>\u2013 niezapewnienie przez opiekuna \u015brodk\u00f3w nie\u00adzb\u0119dnych do \u017cycia osobie, kt\u00f3r\u0105 si\u0119 opiekuje.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>przemoc wobec os\u00f3b starszych&nbsp;<\/strong>\u2013 pojedyncze lub powtarzaj\u0105ce si\u0119 dzia\u0142anie lub brak&nbsp;<br>od\u00adpowiedniego dzia\u0142ania, maj\u0105ce miejsce w jakimkolwiek zwi\u0105zku, w kt\u00f3rym ocze\u00adkuje si\u0119 zaufania, kt\u00f3re powoduje krzywd\u0119 lub cierpienie starszej osoby.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>przemoc emocjonalna (doro\u015bli)&nbsp;<\/strong>\u2013 powszechna forma przemocy maj\u0105ca miejsce w bli\u00adskich zwi\u0105zkach. Przemoc emocjonalna jest definiowana jako molestowanie, kt\u00f3re ma miejsce, gdy dana osoba jest poddawana zachowaniom lub dzia\u0142aniom maj\u0105\u00adcym na celu jej kontrolowanie, z zamiarem wyrz\u0105dzenia jej krzywdy emocjonalnej lub strachu, poprzez manipulacj\u0119, izolacj\u0119 lub zastraszanie.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>bullying&nbsp;<\/strong>\u2013 zn\u0119canie, zastraszanie, prze\u015bladowanie werbalne, spo\u0142eczne, a tak\u017ce fizyczne.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>gaslighting&nbsp;<\/strong>\u2013 przemoc psychiczna polegaj\u0105ca na manipulowaniu drug\u0105 osob\u0105 w taki spos\u00f3b, \u017ce ofiara przemocy z czasem przestaje ufa\u0107 swoim os\u0105dom, staje si\u0119 zdezo\u00adrientowana, zal\u0119kniona i traci zaufanie do swojej pami\u0119ci czy percepcji. Je\u015bli mani\u00adpulacja jest stosowana stale i metodycznie, mo\u017ce w ko\u0144cu doprowadzi\u0107 do tego, \u017ce ofiara zacznie kwestionowa\u0107 swoje zdrowie psychiczne. W ten spos\u00f3b manipulator przejmuje nad ni\u0105 ca\u0142kowit\u0105 kontrol\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>grooming (wobec doros\u0142ego)&nbsp;<\/strong>\u2013 zachowania maj\u0105ce na celu izolacj\u0119 osoby, uczynienie jej zale\u017cn\u0105, sk\u0142onn\u0105 do zaufania i bardziej podatn\u0105 na agresywne zachowanie.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>seksizm&nbsp;<\/strong>\u2013 uprzedzenie lub dyskryminacja ze wzgl\u0119du na p\u0142e\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>seksualizacja&nbsp;<\/strong>\u2013&nbsp;<em>proces,<\/em>&nbsp;w wyniku kt\u00f3rego&nbsp;<em>warto\u015bciowanie<\/em>&nbsp;drugiej&nbsp;<em>osoby<\/em>&nbsp;oraz siebie samego\/ siebie samej dokonywane jest przez pryzmat&nbsp;<em>atrakcyjno\u015bci seksualnej<\/em>, uprzedmioto\u00adwienie osoby pod wzgl\u0119dem seksualnym lub narzucanie seksualno\u015bci w niew\u0142a\u015bci\u00adwy spos\u00f3b<br>(wg Ameryka\u0144skiego Towarzystwa Psychologicznego).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>cyberprzemoc&nbsp;<\/strong>\u2013 wszelka przemoc z u\u017cyciem technologii informacyjnych i komunikacyj\u00adnych \u2013 komunikator\u00f3w, czat\u00f3w, stron internetowych, medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych, blog\u00f3w,&nbsp;<br>SMS-\u00f3w, MMS-\u00f3w. Mo\u017ce mie\u0107 form\u0119 wulgarnych wiadomo\u015bci, obra\u017aliwych komentarzy (<em>hejt, trolling<\/em>), rozpowszechniania zdj\u0119\u0107 ukazuj\u0105cych dziecko w niekorzystnym \u015bwietle, zastraszania, \u015bledzenia (<em>cyberstalking<\/em>), ujawniania tajem\u00adnic (<em>outing<\/em>) itp.<\/p>\n\n\n\n<h2><a>Wsparcie<\/a><\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Niebieska Linia&nbsp;<\/strong>\u2013&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.niebieskalinia.info\/\">https:\/\/www.niebieskalinia.info\/<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>procedura \u201eNiebieskie Karty\u201d&nbsp;<\/strong>\u2013 jest narz\u0119dziem, kt\u00f3rego g\u0142\u00f3wnym celem jest zapew\u00adnienie bezpiecze\u0144stwa osobie doznaj\u0105cej przemocy domowej, obejmuje te\u017c wsp\u00f3\u0142\u00adprac\u0119 przedstawicieli r\u00f3\u017cnych instytucji i podmiot\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 zobowi\u0105zane do reagowania&nbsp;<br>w przypadku uzyskania informacji o wyst\u0105pieniu przemocy domowej.<\/p>\n\n\n\n<h2><a>Przest\u0119pstwa motywowane seksualnie<\/a><\/h2>\n\n\n\n<p><strong>przest\u0119pstwo kanoniczne wykorzystywania seksualnego&nbsp;<\/strong>\u2013 kanoniczne przest\u0119pstwa wykorzystywania seksualnego pope\u0142niane przez duchownych lub osoby konse\u00adkrowane, kt\u00f3rymi s\u0105: zmuszanie kogo\u015b, za pomoc\u0105 przemocy, gro\u017aby lub nadu\u017cy\u00adcia w\u0142adzy, do wykonywania lub poddawania si\u0119 czynno\u015bciom seksualnym; wy\u00adkonywanie czynno\u015bci seksualnych z dzieckiem lub osob\u0105 bezbronn\u0105; produkcj\u0119, wystawianie, posiadanie lub dystrybucj\u0119, w tym drog\u0105 elektroniczn\u0105, pornografii z udzia\u0142em dzieci, a tak\u017ce werbowanie lub nak\u0142anianie dziecka lub osoby bezbron\u00adnej do udzia\u0142u w tworzeniu pornografii pope\u0142nione przez duchownych lub osoby zakonne, o kt\u00f3rych mowa w artykule 1 \u00a71 a)&nbsp;<em>Vos Estis Lux Mundi<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>przest\u0119pstwa przeciwko wolno\u015bci seksualnej i obyczajno\u015bci (art. 197-205 k.k.)&nbsp;<\/strong>\u2013 zgwa\u0142\u00adcenie (art. 197), wykorzystanie seksualne osoby bezradnej lub niepoczytalnej (art. 198), seksualne wykorzystanie zale\u017cno\u015bci (art. 199), seksualne wykorzystanie dziecka (art. 200), uwodzenie dziecka poni\u017cej lat 15 z wykorzystaniem systemu te\u00adleinformatycznego lub sieci telekomunikacyjnej (art. 200a), propagowanie pedofilii (art. 200b), kazirodztwo (art. 201), pornografia (art. 202), zmuszanie do prostytucji (art. 203), czerpanie zysku z cudzego nierz\u0105du (art. 204).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Rejestr Sprawc\u00f3w Przest\u0119pstw na Tle Seksualnym&nbsp;<\/strong>\u2013 rejestr obywateli polskich, kt\u00f3rzy dopu\u015bcili si\u0119 przest\u0119pstwa z pobudek seksualnych. Sk\u0142ada si\u0119 z Rejestru publicznego i Rejestru z dost\u0119pem ograniczonym. https:\/\/arch-bip.ms.gov.pl\/pl\/rejestry-i-ewidencje\/rejestr-sprawcow-przestepstw-na-tle-seksualnym\/<\/p>\n\n\n\n<h2><a>Osoby dramatu<\/a><\/h2>\n\n\n\n<p><strong>osoba pokrzywdzona&nbsp;<\/strong>\u2013 osoba fizyczna lub prawna, kt\u00f3rej dobro prawne zosta\u0142o bezpo\u00ad\u015brednio naruszone lub zagro\u017cone przez przest\u0119pstwo (art. 49 \u00a71 k.p.k.).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>osoby pokrzywdzone przemoc\u0105 w rodzinie&nbsp;<\/strong>\u2013 osoby najbli\u017csze, inne osoby pozostaj\u0105\u00adce&nbsp;<br>w sta\u0142ym lub przemijaj\u0105cym stosunku zale\u017cno\u015bci od osoby stosuj\u0105cej przemoc (art. 115 \u00a711 Ustawy o przeciwdzia\u0142aniu przemocy w rodzinie).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>skar\u017c\u0105cy&nbsp;<\/strong>\u2013 ka\u017cda osoba sk\u0142adaj\u0105ca skarg\u0119, kt\u00f3ra mo\u017ce zawiera\u0107 zarzut, podejrzenie, obaw\u0119 lub zg\u0142oszenie naruszenia prawa.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>pozwany&nbsp;<\/strong>\u2013 osoba, na kt\u00f3r\u0105 z\u0142o\u017cono skarg\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>oskar\u017cony&nbsp;<\/strong>\u2013 osoba, kt\u00f3rej postawiono zarzuty karne.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>przest\u0119pca seksualny&nbsp;<\/strong>\u2013 osoba, kt\u00f3ra przyzna\u0142a si\u0119 do wykorzystania seksualnego lub kt\u00f3rej odpowiedzialno\u015b\u0107 za wykorzystanie zosta\u0142a orzeczona przez w\u0142a\u015bciwy s\u0105d i\/lub procedur\u0119 ko\u015bcieln\u0105.<\/p>\n\n\n\n<h2><a>Zesp\u00f3\u0142 ds. Prewencji i jego praca<\/a><\/h2>\n\n\n\n<p><strong>osoba odpowiedzialna za standardy ochrony dzieci&nbsp;<\/strong>\u2013 osoba wyznaczona przez prze\u0142o\u00ad\u017conego danego dzie\u0142a duszpasterskiego, danej grupy parafialnej, np. ministrant\u00f3w, sprawuj\u0105ca nadz\u00f3r nad prawid\u0142owym stosowaniem standard\u00f3w ochrony dzieci.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>osoba zaufana&nbsp;<\/strong>\u2013 osoba wyznaczona przez prze\u0142o\u017conego danego dzie\u0142a duszpasterskie\u00adgo, ciesz\u0105ca si\u0119 zaufaniem i odpowiednio przygotowana, odpowiedzialna za przyj\u00admowanie zg\u0142osze\u0144 o zdarzeniach dotycz\u0105cych przemocy.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>osoba odpowiedzialna za interwencj\u0119&nbsp;<\/strong>\u2013 zarz\u0105dca plac\u00f3wki (proboszcz) odpowiedzial\u00adny&nbsp;<br>za podejmowanie interwencji w przypadku zaistnienia przemocy.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>kompetencje mi\u0119kkie&nbsp;<\/strong>\u2013 umiej\u0119tno\u015bci psychospo\u0142eczne, np. komunikatywno\u015b\u0107, asertywno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>konflikt interes\u00f3w&nbsp;<\/strong>\u2013 sytuacja (postrzegana lub rzeczywista), w kt\u00f3rej powstaje konflikt pomi\u0119dzy obowi\u0105zkami s\u0142u\u017cbowymi danej osoby a jej prywatnymi interesami, kt\u00f3ry mo\u017ce mie\u0107 wp\u0142yw na wykonywanie tych obowi\u0105zk\u00f3w. Taki konflikt zazwy\u00adczaj wi\u0105\u017ce si\u0119&nbsp;<br>z przeciwstawnymi zasadami lub niezgodnymi \u017cyczeniami lub po\u00adtrzebami i mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107, gdy osoba pe\u0142ni wiele r\u00f3l.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>lojalno\u015b\u0107 \u015brodowiskowa&nbsp;<\/strong>\u2013 silna lojalno\u015b\u0107 wobec danego \u015brodowiska, grupy ludzi, wsp\u00f3lnoty, instytucji, prze\u0142o\u017conego itp., kt\u00f3ra mo\u017ce przyjmowa\u0107 formy pozytyw\u00adne, np. dochowanie tajemnicy, lub negatywne, np. niereagowanie b\u0105d\u017a zaprzecza\u00adnie przemocy.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>dane osobowe&nbsp;<\/strong>\u2013 wszelkie informacje dotycz\u0105ce zidentyfikowanej lub mo\u017cliwej do ziden\u00adtyfikowania \u017cyj\u0105cej osoby fizycznej, a tak\u017ce poszczeg\u00f3lne informacje, kt\u00f3re w po\u00ad\u0142\u0105czeniu ze sob\u0105 mog\u0105 prowadzi\u0107 do zidentyfikowania to\u017csamo\u015bci danej osoby. Przyk\u0142adowe dane osobowe: imi\u0119 i nazwisko, adres zamieszkania, adres e-mail z imieniem i nazwiskiem, numer dowodu to\u017csamo\u015bci, dane o lokalizacji, adres IP, dane przechowywane przez szpital lub lekarza, kt\u00f3re mog\u0105 jednoznacznie wska\u00adzywa\u0107 to\u017csamo\u015b\u0107 danej osoby.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>wniosek o wgl\u0105d w sytuacj\u0119 rodziny&nbsp;<\/strong>\u2013 pismo mo\u017ce zosta\u0107 z\u0142o\u017cone przez ka\u017cd\u0105 osob\u0119 fizyczn\u0105 i prawn\u0105, kt\u00f3ra chce, aby s\u0105d zbada\u0142 aktualn\u0105 sytuacj\u0119 rodzinn\u0105. Wniosek nie podlega \u017cadnej op\u0142acie s\u0105dowej, mo\u017ce by\u0107 z\u0142o\u017cony w ka\u017cdej chwili i w przy\u00adpadku jego odrzucenia przez s\u0105d nie rodzi \u017cadnych negatywnych konsekwencji wobec wnioskodawcy.<\/p>\n\n\n\n<h2><a>Formy przemocy wobec dziecka<\/a><\/h2>\n\n\n\n<p><strong>przemoc wobec dzieci&nbsp;<\/strong>\u2013 wszelkie formy z\u0142ego traktowania fizycznego i\/lub emocjo\u00adnalnego, wykorzystywania seksualnego, zaniedbania lub niedba\u0142ego traktowa\u00adnia, wyzysku komercyjnego lub innego, skutkuj\u0105ce rzeczywist\u0105 lub potencjaln\u0105 szkod\u0105 dla zdrowia, przetrwania, rozwoju lub godno\u015bci dziecka w kontek\u015bcie re\u00adlacji odpowiedzialno\u015bci, zaufania lub si\u0142y. Dzieli si\u0119 powszechnie na pi\u0119\u0107 podtyp\u00f3w: przemoc fizyczna, zn\u0119canie si\u0119 emocjonalne\/psychiczne, zaniedbanie, nara\u00ad\u017cenie na przemoc w rodzinie, wykorzystywanie seksualne. W kontek\u015bcie Ko\u015bcio\u0142a katolickiego wa\u017cne jest tak\u017ce uznanie przemocy duchowej za dodatkowy podtyp przemocy.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>przemoc fizyczna&nbsp;<\/strong>to przemoc, w wyniku kt\u00f3rej dziecko doznaje fizycznej krzyw\u00addy lub jest ni\u0105 potencjalnie zagro\u017cone. Krzywda ta nast\u0119puje w wyniku dzia\u0142a\u00adnia b\u0105d\u017a zaniechania dzia\u0142ania ze strony rodzica lub innej osoby odpowiedzial\u00adnej za dziecko, lub kt\u00f3rej dziecko ufa, b\u0105d\u017a kt\u00f3ra ma nad nim w\u0142adz\u0119. Przemoc fizyczna wobec dziecka mo\u017ce by\u0107 czynno\u015bci\u0105 powtarzaln\u0105 lub jednorazow\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>przemoc psychiczna i emocjonalna&nbsp;<\/strong>to przewlek\u0142a, niefizyczna, szkodliwa inte\u00adrakcja wobec dziecka, obejmuj\u0105ca zar\u00f3wno dzia\u0142ania, jak i zaniechania. Zalicza\u00admy do niej m.in. niedost\u0119pno\u015b\u0107 emocjonaln\u0105, zaniedbywanie emocjonalne, relacj\u0119 z dzieckiem opart\u0105 na wrogo\u015bci, obwinianiu, oczernianiu, odrzucaniu, nieodpo\u00adwiednie rozwojowo lub niekonsekwentne interakcje z dzieckiem, niedostrzega\u00adnie lub nieuznawanie indywidualno\u015bci dziecka i jego granic psychicznych.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>zaniedbywanie dziecka&nbsp;<\/strong>to chroniczne lub incydentalne niezaspokajanie jego podstawowych potrzeb fizycznych\/psychicznych i\/lub nierespektowanie jego podstawowych praw, powoduj\u0105ce zaburzenia jego zdrowia i\/lub trudno\u015bci w rozwoju. Do zaniedbywania dochodzi w relacji dziecka z osob\u0105, kt\u00f3ra jest zo\u00adbowi\u0105zana do opieki, wychowania, troski i ochrony dziecka.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>nara\u017cenie na przemoc w rodzinie&nbsp;<\/strong>\u2013 forma psychicznego zn\u0119cania si\u0119 nad dziec\u00adkiem, w kt\u00f3rej dziecko jest obecne \u2013 s\u0142yszy lub widzi \u2013 gdy inny cz\u0142onek rodziny do\u015bwiadcza przemocy fizycznej, psychicznej lub seksualnej albo widzi szkody wyrz\u0105dzone osobom lub mieniu&nbsp;<br>w wyniku agresywnego zachowania cz\u0142onka rodziny.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>wykorzystywanie seksualne dziecka&nbsp;<\/strong>\u2013 wykorzystanie seksualne dziecka to w\u0142\u0105\u00adczanie dziecka w aktywno\u015b\u0107 seksualn\u0105, kt\u00f3rej nie jest ono w stanie w pe\u0142ni zro\u00adzumie\u0107 i udzieli\u0107 na ni\u0105 \u015bwiadomej zgody i\/lub na kt\u00f3r\u0105 nie jest dojrza\u0142e rozwo\u00adjowo i nie mo\u017ce zgodzi\u0107 si\u0119 w wa\u017cny prawnie spos\u00f3b i\/lub kt\u00f3ra jest niezgodna z normami prawnymi lub obyczajowymi danego spo\u0142ecze\u0144stwa. Z wykorzy\u00adstaniem seksualnym mamy do czynienia, gdy taka aktywno\u015b\u0107 wyst\u0105pi mi\u0119dzy dzieckiem a doros\u0142ym lub dzieckiem a innym dzieckiem, je\u015bli te osoby ze wzgl\u0119\u00addu na wiek b\u0105d\u017a stopie\u0144 rozwoju pozostaj\u0105 w relacji opieki, zale\u017cno\u015bci, w\u0142adzy. Celem takiej aktywno\u015bci jest zaspokojenie potrzeb innej osoby (World Health Organization \u2013 \u015awiatowa Organizacja Zdrowa). Obejmuje zachowania z kontaktem fizycznym (w tym penetracyjne) oraz bez kontaktu fizycznego, mo\u017ce wtedy przybra\u0107 form\u0119 seksualizacji, robienia zdj\u0119\u0107 lub film\u00f3w wideo przedstawiaj\u0105cych dzieci o charakterze jedno\u00adznacznie seksualnym, zmuszania dzieci do ogl\u0105dania czynno\u015bci seksualnych lub wzi\u0119cia w nich udzia\u0142u lub zmuszania dzieci do uprawiania seksu lub anga\u00ad\u017cowania si\u0119 w czynno\u015bci seksualne z innymi dzie\u0107mi lub doros\u0142ymi. Obejmuje r\u00f3wnie\u017c wyzyskiwanie seksualne dzieci, czyli czerpanie zysku np. z pornografii z udzia\u0142em dzieci lub prostytucji dzieci\u0119cej.&nbsp;<strong>Grooming (wobec dziecka)&nbsp;<\/strong>\u2013 za\u00adchowania, kt\u00f3rych celem jest przygotowanie dziecka do wykorzystywania sek\u00adsualnego. Obejmuje nawi\u0105zanie szczeg\u00f3lnej relacji z dzieckiem, cz\u0119sto r\u00f3wnie\u017c warunkowanie rodzic\u00f3w i innych doros\u0142ych oraz os\u0142abienie ich czujno\u015bci, aby my\u015bleli, \u017ce relacja z dzieckiem jest normalna i pozytywna.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>przemoc r\u00f3wie\u015bnicza (agresja r\u00f3wie\u015bnicza,&nbsp;<em>bullying<\/em>)&nbsp;<\/strong>\u2013 wyst\u0119puje, gdy dziecko do\u00ad\u015bwiadcza r\u00f3\u017cnych form przemocy ze strony r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w, bezpo\u015brednio lub z u\u017cy\u00adciem technologii komunikacyjnych. Ma miejsce wtedy, gdy dzia\u0142anie ma na celu wyrz\u0105dzenie komu\u015b przykro\u015bci lub krzywdy (intencjonalno\u015b\u0107), ma charakter sys\u00adtematyczny (powtarzalno\u015b\u0107), a ofiara jest s\u0142absza od sprawcy b\u0105d\u017a grupy spraw\u00adc\u00f3w. Obejmuje przemoc werbaln\u0105 (np. przezywanie, dogadywanie, o\u015bmieszanie), relacyjn\u0105 (np. wykluczenie z grupy, ignorowanie, nastawianie innych przeciwko osobie), fizyczn\u0105 (np. pobicie, kopanie, popychanie, szarpanie), materialn\u0105 (np. kra\u00addzie\u017c, niszczenie przedmiot\u00f3w) oraz elektroniczn\u0105 (z\u0142o\u015bliwy SMS lub e-mail, wpis&nbsp;<br>w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych, umieszczanie w Internecie zdj\u0119\u0107 lub film\u00f3w o\u015bmie\u00adszaj\u0105cych ofiar\u0119), a tak\u017ce przemoc podczas randki ze strony ch\u0142opaka\/dziewczyny.<\/p>\n\n\n\n<h1><a>STWORZENIE I ZACHOWANIE BEZPIECZNEGO \u015aRODOWISKA<\/a>&nbsp;W PARAFII<\/h1>\n\n\n\n<ul><li>W parafii&nbsp;(\u2026wpisa\u0107 nazw\u0119)&nbsp;zosta\u0142 opracowany i wprowadzony w \u017cycie wewn\u0119trz\u00adny dokument, w kt\u00f3rym zawarta jest polityka ochrony przebywaj\u0105cych tam dzieci i os\u00f3b doros\u0142ych zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cymi standardami wyznaczonymi zar\u00f3wno przez dokumenty pa\u0144stwowe (Ustaw\u0119 o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opie\u00adku\u0144czy oraz innych ustaw z dn. 28 lipca 2023 r. \u2013 tzw. \u201eUstawa Kamilka\u201d), jak i wskazania wynikaj\u0105ce z Wytycznych Ko\u015bcio\u0142a katolickiego w Polsce.<\/li><li>W przygotowaniu wewn\u0119trznego dokumentu uczestniczyli zaanga\u017cowani \u015bwieccy, a tak\u017ce dzieci.<\/li><li>W parafii dzia\u0142a Zesp\u00f3\u0142 ds. Prewencji, w sk\u0142adzie:<\/li><li>Adam Lipi\u0144ski&nbsp;<\/li><li>W parafii zosta\u0142a wyznaczona tzw. osoba zaufania:<\/li><li>Hernoga Jolanta&nbsp;<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>(Polityka ochrony dotyczy szczeg\u00f3\u0142owych zasad bezpiecze\u0144stwa i sposob\u00f3w ochro\u00adny przebywaj\u0105cych tam dzieci i bezbronnych doros\u0142ych, czyli:<\/p>\n\n\n\n<ul><li>rekrutacji personelu i os\u00f3b zaanga\u017cowanych duszpastersko w parafii;<\/li><li>bezpiecznych relacji pomi\u0119dzy doros\u0142ymi zatrudnionymi i pomagaj\u0105cymi duszpastersko w parafii a dzie\u0107mi i bezbronnymi doros\u0142ymi;<\/li><li>bezpiecznych relacji pomi\u0119dzy r\u00f3wie\u015bnikami;<\/li><li>bezpiecznego korzystania z Internetu i medi\u00f3w elektronicznych;<\/li><li>zasady ochrony wizerunku i danych osobowych;<\/li><li>sposobu reagowania w parafii na przypadki podejrzenia, \u017ce dziecko do\u015bwiad\u00adcza przemocy fizycznej, psychicznej czy seksualnej i zasad prowadzenia rejestru interwencji (<strong>Za\u0142\u0105cznik 3<\/strong>);<\/li><li>pomocy osobom pokrzywdzonym.<\/li><li>Standardy ochrony s\u0105 dost\u0119pne w parafii i podane do publicznej wiadomo\u015bci (na stronie internetowej oraz wywieszone np. w gablocie parafialnej).<\/li><li>&nbsp;Wa\u017cne kontakty, je\u015bli kto\u015b potrzebuje pomocy lub rozmowy, chce chroni\u0107 siebie, dziecko&nbsp;<\/li><\/ul>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><tbody><tr><td><strong>Osoba\/instytucja<\/strong><\/td><td><strong>telefon \/ e-mail<\/strong><\/td><\/tr><tr><td>Centrum Ochrony Dziecka<\/td><td><strong>+48 785 032&nbsp;106, pomoccod@ignatianum.edu.pl<\/strong><\/td><\/tr><tr><td>Fundacja Dajemy Dzieciom Si\u0142\u0119<\/td><td><strong>800 100&nbsp;100<\/strong>, telefon dla doros\u0142ych zaniepoko\u00adjonych sytuacj\u0105 dziecka pon.-pt. 12<sup>00<\/sup>&nbsp;\u2013 15<sup>00<\/sup><strong>116&nbsp;111<\/strong>&nbsp;&#8211; telefon zaufania dla dzieci i m\u0142o\u00addzie\u017cy 24h<\/td><\/tr><tr><td>Rzecznik Praw Dziecka<\/td><td><strong>800 12 12 12,&nbsp;&nbsp;<\/strong><strong>22 583 66 00, rpd@brpd.gov.pl&nbsp;<\/strong><\/td><\/tr><tr><td>Policja&nbsp;<\/td><td>112<\/td><\/tr><tr><td>Wydzia\u0142 Rodzinny i Nieletnich S\u0105du Rejonowego w &#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;..&nbsp;Piotrkowie Trybunalskim&nbsp;<strong><\/strong><\/td><td>&nbsp;<\/td><\/tr><tr><td>Zesp\u00f3\u0142 Interdyscyplinarny ds. Przeciwdzia\u0142ania Przemocy w Rodzinie<\/td><td>&nbsp;<\/td><\/tr><tr><td>Prokuratura Rejonowa w. Piotrkowie Trybunalskim&nbsp;<\/td><td>&nbsp;<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<h1><a>WERYFIKACJA, DELEGOWANIE I EDUKACJA&nbsp;<br>KAP\u0141AN\u00d3W, OS\u00d3B KONSEKROWANYCH I \u015aWIECKICH PRACUJ\u0104CYCH&nbsp;<br>Z DZIE\u0106MI I Z OSOBAMI BEZBRONNYMI W PARAFII<\/a><\/h1>\n\n\n\n<h2><a>Obowi\u0105zki proboszcza<\/a><\/h2>\n\n\n\n<p>(<strong>Za\u0142\u0105czniki 1 i 2<\/strong>)<\/p>\n\n\n\n<ul><li>Do obowi\u0105zk\u00f3w proboszcza nale\u017cy wdra\u017canie w \u017cycie standard\u00f3w ochrony przed przemoc\u0105.<\/li><li>Za niezastosowanie si\u0119 do standard\u00f3w odpowiedzialno\u015b\u0107 personalnie ponosi pro\u00adboszcz parafii, r\u00f3wnie\u017c wobec prawa.<\/li><li>O ka\u017cdej osobie zaanga\u017cowanej w parafii i maj\u0105cej kontakt z dzie\u0107mi w obszarze zwi\u0105zanym z wychowaniem, edukacj\u0105, wypoczynkiem, leczeniem, \u015bwiadczeniem porad psychologicznych, rozwojem duchowym, uprawianiem sportu lub realiza\u00adcj\u0105 innych zainteresowa\u0144 przez dzieci, lub z opiek\u0105 nad dzie\u0107mi proboszcz uzy\u00adskuje dane z Rejestru Sprawc\u00f3w Przest\u0119pstw na Tle Seksualnym (https:\/\/arch-bip.ms.gov.pl\/pl\/rejestry-i-ewidencje\/rejestr-sprawcow-przestepstw-na-tle-seksualnym\/). Nawet w przypadku os\u00f3b maj\u0105cych kr\u00f3tkotrwa\u0142y kontakt z dzieci na terenie parafii uzyskanie takiej informacji jest zalecane, chocia\u017c nie stanowi to obowi\u0105zku prawnego. W takim przypadku nale\u017cy jednak najpierw uzyska\u0107 zgod\u0119 osoby obj\u0119\u00adtej takim sprawdzeniem.<\/li><li>Dodatkowo, przed nawi\u0105zaniem stosunku pracy lub przed dopuszczeniem osoby do dzia\u0142alno\u015bci (np. wolontariackiej) zwi\u0105zanej z wychowaniem, edukacj\u0105, wypo\u00adczynkiem, \u015bwiadczeniem porad psychologicznych, rozwojem duchowym, upra\u00adwianiem sportu lub realizacj\u0105 innych zainteresowa\u0144 przez dzieci, lub z opiek\u0105 nad nimi proboszcz ma obowi\u0105zek uzyskania od tej osoby informacji z Krajowego Reje\u00adstru Karnego w zakresie przest\u0119pstw okre\u015blonych w rozdz. XIX kodeksu karnego (k.k.) (przest\u0119pstwa przeciwko \u017cyciu i zdrowiu) i XXV k.k. (przest\u0119pstwa przeciwko wolno\u015bci seksu\u00adalnej i obyczajowo\u015bci) oraz w zakresie art. 189 a k.k. (handel lud\u017ami), art. 207 k.k. (zn\u0119canie si\u0119 nad osob\u0105 najbli\u017csz\u0105 lub pozostaj\u0105c\u0105 w stosunku zale\u017cno\u015bci) oraz przest\u0119pstw z ustawy o przeciwdzia\u0142aniu narkomanii.<\/li><li>Je\u015bli parafia zatrudnia firmy z zewn\u0105trz lub udost\u0119pnia im pomieszczenia, w\u0142a\u015bci\u00adciel firmy musi przedstawi\u0107 proboszczowi o\u015bwiadczenie o sprawdzeniu swoich pracownik\u00f3w, kt\u00f3rzy wejd\u0105 na teren parafii i b\u0119d\u0105 mogli mie\u0107 kontakt z dzie\u0107mi, w Rejestrze Sprawc\u00f3w Przest\u0119pstw na Tle Seksualnym.<\/li><li>&nbsp;\u015bwieckie, odpowiednio przeszkolone i kompetentne, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 wiedzia\u0142y, jakie dzia\u0142ania w danej sytuacji s\u0105 stosowne i konieczne. Osoby te \u015bci\u015ble wsp\u00f3\u0142pracu\u00adj\u0105 z proboszczem miejsca, kt\u00f3ry personalnie ponosi odpowiedzialno\u015b\u0107 za wdra\u00ad\u017canie i przestrzeganie standard\u00f3w oraz&nbsp;<br>za dzia\u0142ania interwencyjne. Wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c z osobami odpowiedzialnymi&nbsp;<br>w diecezji\/zgromadzeniu za prewencj\u0119, jak r\u00f3wnie\u017c z delegatem\/delegatk\u0105 ds. ochrony dzieci i m\u0142odzie\u017cy. Nie mog\u0105 by\u0107 to osoby uwik\u0142ane w lojalno\u015b\u0107 \u015brodowiskow\u0105 lub<br>w konflikt interes\u00f3w. Odpowiadaj\u0105 za wprowadzenie standard\u00f3w oraz uczestnicz\u0105&nbsp;<br>w szkoleniach zgodnie z zasadami wskazanymi przez diecezj\u0119, do kt\u00f3rej parafia nale\u017cy (ka\u017cda parafialna grupa dusz\u00adpasterska mo\u017ce mie\u0107 wyznaczon\u0105 do tego celu konkretn\u0105 osob\u0119).<\/li><li>Proboszcz parafii powo\u0142uje osob\u0119 (lub osoby) zaufan\u0105<em>,&nbsp;<\/em>do kt\u00f3rej nale\u017cy przyjmowa\u00adnie zg\u0142osze\u0144 dotycz\u0105cych nierespektowania standard\u00f3w. Osoba zaufana nie mo\u017ce na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119 podejmowa\u0107 dzia\u0142a\u0144 s\u0142u\u017c\u0105cych wyja\u015bnieniu podejrze\u0144 i zarzut\u00f3w lub weryfikacji zg\u0142aszanych fakt\u00f3w. Obowi\u0105zuje j\u0105 zasada poufno\u015bci (<strong>Za\u0142\u0105cznik 5<\/strong>). Powinna to by\u0107 osoba faktycznie budz\u0105ca zaufanie, posiadaj\u0105ca tzw. kompetencje mi\u0119kkie, predysponuj\u0105ce j\u0105 do kontaktu z osobami skrzywdzonymi.<\/li><li>Osob\u0105 odpowiedzialn\u0105 bezpo\u015brednio za interwencj\u0119 w przypadku zaistnienia przemocy jest zarz\u0105dca plac\u00f3wki, w tym wypadku proboszcz parafii. Powinien czyni\u0107 to we wsp\u00f3\u0142pracy&nbsp;<br>z wymienionymi wy\u017cej kompetentnymi osobami.<\/li><li>Wszelka dzia\u0142alno\u015b\u0107 dotycz\u0105ca ochrony oraz interwencji i pomocy musi by\u0107&nbsp;<br>do\u00adkumentowana. Wpis\u00f3w w rejestrze zdarze\u0144 dokonuj\u0105 osoby bezpo\u015brednio zaan\u00adga\u017cowane w dan\u0105 aktywno\u015b\u0107, ale za bezpieczne przechowywanie notatek odpo\u00adwiedzialny jest proboszcz. Rejestr (<strong>Za\u0142\u0105cznik 3<\/strong>) prowadzi si\u0119 zgodnie z zasadami ochrony danych wra\u017cliwych.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<h2><a>Obowi\u0105zki duszpasterzy dzieci<\/a><\/h2>\n\n\n\n<p>Duszpasterze dzieci powinni:<\/p>\n\n\n\n<ul><li>czuwa\u0107 nad w\u0142asn\u0105 dojrza\u0142o\u015bci\u0105 emocjonaln\u0105, psychiczn\u0105, duchow\u0105;<\/li><li>stara\u0107 si\u0119 o dob\u00f3r \u017cywo wierz\u0105cych, rzetelnych, zweryfikowanych i odpowiednio przeszkolonych os\u00f3b do pe\u0142nienia funkcji animator\u00f3w, wychowawc\u00f3w itd.;<\/li><li>wspiera\u0107 dzieci w ich rozwoju ku dojrza\u0142o\u015bci;<\/li><li>dba\u0107 o respektowanie zasad kultury (wobec dzieci i mi\u0119dzy nimi);<\/li><li>czuwa\u0107 nad r\u00f3wnym traktowaniem wszystkich dzieci, z uwzgl\u0119dnieniem ich szcze\u00adg\u00f3lnych potrzeb i osobistych uwarunkowa\u0144;<\/li><li>dba\u0107 o przestrzeganie prawa do nienaruszalno\u015bci cielesnej i prywatno\u015bci;<\/li><li>organizowa\u0107 dzia\u0142ania duszpasterskie w miejscach bezpiecznych;&nbsp;utrzymywa\u0107 mo\u017cliwie \u017cywy i transparentny kontakt z rodzicami dzieci;<\/li><li>dba\u0107 o przestrzeganie zasad prywatno\u015bci i ochrony wizerunku oraz danych osobo\u00adwych dzieci (<strong>Za\u0142\u0105cznik 5<\/strong>).<\/li><\/ul>\n\n\n\n<h1><a>SPOS\u00d3B REAGOWANIA&nbsp;<br>NA OSKAR\u017bENIA LUB NIEW\u0141A\u015aCIWE ZACHOWANIA<\/a><\/h1>\n\n\n\n<ul><li>Ka\u017cda informacja o niew\u0142a\u015bciwym zachowaniu powinna by\u0107 traktowana powa\u017c\u00adnie, gdy\u017c jest dzia\u0142aniem prewencyjnym.<\/li><li>W przypadkach przemocy fizycznej b\u0105d\u017a seksualnej, gdy sprawc\u0105 jest osoba doro\u00ads\u0142a lub dziecko, nale\u017cy zg\u0142osi\u0107 ten fakt zgodnie z prawem do organ\u00f3w \u015bcigania lub\/ oraz do Delegata biskupa diecezjalnego ds. ochrony dzieci i m\u0142odzie\u017cy w Archidiecezji Cz\u0119stochowskiej. W sytuacji przemocy seksualnej nale\u017cy stosowa\u0107 si\u0119 do procedur zawartych w&nbsp;<em>Zasadach prewencji i post\u0119powania w pracy wychowawczej i duszpasterskiej z dzie\u0107mi i m\u0142odzie\u017c\u0105 w Archidiecezji Cz\u0119stochowskiej<\/em>&nbsp;(zob. Ok\u00f3lnik Kurii Metropolitalnej w Cz\u0119stochowie, nr 5\/1, wrzesie\u0144-pa\u017adziernik 2019, s. 3-15).<\/li><li>Gdy sprawa dotyczy niew\u0142a\u015bciwego zachowania os\u00f3b \u015bwieckich zatrudnionych w parafii b\u0105d\u017a wolontariuszy, spraw\u0119 nale\u017cy zbada\u0107 i podj\u0105\u0107 adekwatne kroki w zale\u017cno\u015bci od tego, czego dotyczy\u0142o to zachowanie. Ka\u017cdorazowo nale\u017cy podj\u0105\u0107 z t\u0105 osob\u0105 rozmow\u0119 i je\u015bli zajdzie taka potrzeba, to okresowo lub stale wycofa\u0107 j\u0105 z pracy duszpasterskiej.<\/li><li>Je\u015bli niew\u0142a\u015bciwe zachowanie dotyczy dziecka, nale\u017cy o tym zawiadomi\u0107 jego ro\u00addzic\u00f3w&nbsp;<br>i wraz z nimi podj\u0105\u0107 odpowiednie dzia\u0142ania.<\/li><li>Je\u015bli sprawa dotyczy niew\u0142a\u015bciwych zachowa\u0144 dzieci wobec siebie nawzajem, nale\u017cy niezw\u0142ocznie zawiadomi\u0107 rodzic\u00f3w dzieci i wraz z nimi podj\u0105\u0107 odpowied\u00adnie dzia\u0142ania.<\/li><li>Osoba odpowiedzialna za przyjmowanie zg\u0142osze\u0144 wsp\u00f3\u0142pracuje z proboszczem i Delegata biskupa diecezjalnego ds. ochrony dzieci i m\u0142odzie\u017cy w Archidiecezji Cz\u0119stochowskiej.<\/li><li><\/li><\/ul>\n\n\n\n<h1><a>ZAPEWNIENIE OPIEKI I WSPARCIA&nbsp;<br>OSOBOM SKRZYWDZONYM<\/a><\/h1>\n\n\n\n<ul><li>Ka\u017cda osoba, kt\u00f3ra m\u00f3wi o do\u015bwiadczanej przez siebie krzywdzie, winna zosta\u0107 przyj\u0119ta<br>z szacunkiem i uwa\u017cnie wys\u0142uchana.<\/li><li>Osoba skrzywdzona powinna otrzyma\u0107 informacj\u0119 o mo\u017cliwych formach pomocy, z kt\u00f3rej mo\u017ce skorzysta\u0107 na terenie parafii lub poza ni\u0105.<\/li><li>W sytuacji, gdy osoba wskazana jako sprawca jest kap\u0142anem lub inn\u0105 osob\u0105 za\u00adanga\u017cowan\u0105 w parafii, nale\u017cy jak najszybciej zapewni\u0107 bezpiecze\u0144stwo osobie skrzywdzonej (np. przez niedopuszczanie do niej osoby wskazanej lub podejrza\u00adnej o krzywd\u0119). Nast\u0119pnie nale\u017cy jej udzieli\u0107 pomocy, jakiej potrzebuje. Osoby po\u00adszkodowane nie powinny by\u0107 obarczane kosztami udzielanej im pomocy.<\/li><li>Troska duszpasterska wobec osoby skrzywdzonej i jej bliskich polega przede wszystkim na \u017cyczliwym wys\u0142uchaniu i pomocy w odbudowaniu jej wi\u0119zi z Bogiem i zaufania do Ko\u015bcio\u0142a. Organizowana jest w porozumieniu z diecezjalnym duszpa\u00adsterzem ds. pomocy duchowej osobom skrzywdzonym.<\/li><li>Je\u015bli osoba skrzywdzona nale\u017ca\u0142a do jakiej\u015b grupy parafialnej, r\u00f3wnie\u017c inni uczestni\u00adcy tej grupy powinni otrzyma\u0107 pomoc duszpastersk\u0105 i ewentualnie psychologiczn\u0105.<\/li><li>Je\u015bli osob\u0105 skrzywdzon\u0105 jest dziecko, pomoc powinna otrzyma\u0107 r\u00f3wnie\u017c jego rodzina.<\/li><li>Parafianie powinni by\u0107 we w\u0142a\u015bciwy spos\u00f3b poinformowani o tym, co si\u0119 wyda\u00adrzy\u0142o, oraz otrzyma\u0107 stosown\u0105 pomoc. Nale\u017cy przy tym zachowa\u0107 zasad\u0119 ochrony dobrego imienia osoby skrzywdzonej.<\/li><li>Je\u015bli zg\u0142oszenie dotyczy przest\u0119pstwa okre\u015blonego w prawie karnym i\/lub kano\u00adnicznym, osoba przyjmuj\u0105ca zg\u0142oszenie post\u0119puje zgodnie z procedurami zawar\u00adtymi w&nbsp;<em>Wytycznych Konferencji Episkopatu Polski dotycz\u0105cych wst\u0119pnego dochodzenia kanonicznego&nbsp;<br>w przypadku oskar\u017ce\u0144 duchownych o czyny przeciwko sz\u00f3stemu przykazaniu Dekalogu<br>z osob\u0105 niepe\u0142noletni\u0105 poni\u017cej osiemnastego roku \u017cycia<\/em>&nbsp;z dnia 6 czerwca 2017 r.&nbsp;<br>(Wytyczne KEP).<\/li><li>Je\u015bli zg\u0142oszenie dotyczy innej krzywdy czy niew\u0142a\u015bciwego zachowania, osoba zg\u0142a\u00adszaj\u0105ca otrzymuje informacj\u0119 o podj\u0119tych w sprawie krokach.<\/li><li>Wszelkie dzia\u0142ania i uzyskane informacje obj\u0119te s\u0105 zasad\u0105 poufno\u015bci, ale osoby skrzywdzonej nie wolno zobowi\u0105zywa\u0107 do zachowania tajemnicy.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<h1><a>SPOS\u00d3B POST\u0118POWANIA Z OSKAR\u017bONYMI&nbsp;<br>O WYKORZYSTANIE<\/a>&nbsp;SEKSUALNE I PRZEMOC<\/h1>\n\n\n\n<ul><li>Do parafii mog\u0105 nale\u017ce\u0107 osoby, kt\u00f3re s\u0105 oskar\u017cone o r\u00f3\u017cne przest\u0119pstwa b\u0105d\u017a maj\u0105 wyrok w zawieszeniu, lub te\u017c wr\u00f3ci\u0142y do \u015brodowiska po odbytym wyroku. Nie powinny one pracowa\u0107 z dzie\u0107mi, natomiast powinny zosta\u0107 obj\u0119te pomoc\u0105 duszpastersk\u0105.<\/li><li>W sytuacji, gdy oskar\u017conym jest dziecko, nale\u017cy wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z jego rodzicami lub opiekunami prawnymi w takim zakresie, w jakim jest to mo\u017cliwe i potrzebne. Ich r\u00f3wnie\u017c dobrze jest otoczy\u0107 opiek\u0105 duszpastersk\u0105.<\/li><li>W sytuacji, gdy osob\u0105 oskar\u017con\u0105 jest kap\u0142an lub osoba konsekrowana, nale\u017cy za\u00adstosowa\u0107 si\u0119 do wskaza\u0144 uzyskanych od biskupa miejsca lub prze\u0142o\u017conych. Wobec takiej osoby powzi\u0119te zostaj\u0105 kroki przewidziane przez Wytyczne KEP.<\/li><li>Gdy osob\u0105 oskar\u017con\u0105 jest \u015bwiecki pracownik lub wolontariusz parafialny, nale\u017cy odsun\u0105\u0107 tak\u0105 osob\u0119 od podejmowanej pracy na czas wyja\u015bnienia sprawy lub do czasu decyzji prokuratury oraz obj\u0105\u0107 j\u0105 opiek\u0105 duszpastersk\u0105.<\/li><li>W procesie wyja\u015bniania sprawy oraz w podawaniu informacji nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c zadba\u0107&nbsp;<br>o zachowanie ochrony dobrego imienia domniemanego sprawcy.<\/li><li><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h1><a>ZASADY CHRONI\u0104CE W OBSZARZE PARAFIALNYM<\/a><\/h1>\n\n\n\n<h2>1. Zasady chroni\u0105ce dotycz\u0105ce dzieci (granice zachowa\u0144)<\/h2>\n\n\n\n<p>Dzieckiem jest osoba, kt\u00f3ra nie uko\u0144czy\u0142a 18. roku \u017cycia. Dziecko, rozwijaj\u0105c si\u0119,&nbsp;<br>kon\u00adstytuuje siebie jako osob\u0119. Potrzebuje do tego opieki, troski, serdeczno\u015bci, kszta\u0142cenia&nbsp;<br>i wychowania. Dzieje si\u0119 to w rodzinie, ale r\u00f3wnie\u017c poprzez relacje z autorytetami oraz warto\u015bciami przekazywanymi w \u015brodowisku r\u00f3wie\u015bniczym i wychowawczym. Wszel\u00adkie oddzia\u0142ywanie wychowawcze zawsze musi si\u0119 dokonywa\u0107 z poszanowaniem woli rodzic\u00f3w b\u0105d\u017a prawnych opiekun\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Wprawdzie niemo\u017cliwe jest stworzenie wyczerpuj\u0105cej listy zachowa\u0144 niepo\u017c\u0105da\u00adnych, ani te\u017c wskazanie precyzyjnych granic wszystkich zachowa\u0144, nale\u017cy jednak kiero\u00adwa\u0107 si\u0119 poni\u017cszymi wskaz\u00f3wkami oraz roztropno\u015bci\u0105 i wra\u017cliwo\u015bci\u0105 ewangeliczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Zasady te dotycz\u0105 nie tylko relacji doros\u0142y \u2013 dziecko, ale r\u00f3wnie\u017c relacji pomi\u0119dzy dzie\u0107mi (<strong>Za\u0142\u0105cznik 6<\/strong>).<\/p>\n\n\n\n<h2><a>2. Zasady chroni\u0105ce w kontakcie bezpo\u015brednim<\/a><\/h2>\n\n\n\n<ul><li>Wszystkie spotkania z dzie\u0107mi na terenie parafii powinny by\u0107 organizowane w miejscach oficjalnych, og\u00f3lnodost\u0119pnych i do tego przygotowanych.<\/li><li>Nie mo\u017cna przebywa\u0107 z dzieckiem sam na sam w warunkach odizolowanych. Je\u017celi dobro dziecka wymaga indywidualnego spotkania, nie mo\u017ce si\u0119 ono odby\u00adwa\u0107 w sekrecie (zalecane powiadomienie rodzic\u00f3w lub prze\u0142o\u017conego) i w warun\u00adkach odizolowanych. Osoba przeprowadzaj\u0105ca spotkanie powinna zatroszczy\u0107 si\u0119 o transparentno\u015b\u0107 (np. przeszklone lub uchylone drzwi pomieszczenia, kt\u00f3re nie mog\u0105 by\u0107 zamkni\u0119te na klucz, obecno\u015b\u0107 innych os\u00f3b w bezpo\u015brednim pobli\u017cu, po\u00adwiadomienie innych os\u00f3b o spotkaniu itp.). Indywidualnych spotka\u0144 z dzie\u0107mi nie wolno w nieroztropny spos\u00f3b mno\u017cy\u0107 ani przed\u0142u\u017ca\u0107. Spotkania takie nie powin\u00adny odbywa\u0107 si\u0119 w p\u00f3\u017anych godzinach wieczornych (po godz. 20.00 lub noc\u0105).<\/li><li>Dzieci nie mog\u0105 przebywa\u0107 w parafialnych pomieszczeniach mieszkalnych bez opieki rodzica lub opiekuna prawnego. Nie powinny te\u017c towarzyszy\u0107 duszpaste\u00adrzom w miejscach lub w sprawach niezwi\u0105zanych ze sprawowaniem pos\u0142ugi lub formacj\u0105.<\/li><li>Dzieci powinny zawsze pozostawa\u0107 pod opiek\u0105 osoby doros\u0142ej. Podczas pe\u0142nienia funkcji wychowawczych opiekunowie nie mog\u0105 pozostawa\u0107 pod wp\u0142ywem alko\u00adholu lub substancji psychoaktywnych ani przyjmowa\u0107 ich w obecno\u015bci dzieci.<\/li><li>Dzieci na terenie parafii nie mog\u0105 przebywa\u0107 pod wy\u0142\u0105czn\u0105 opiek\u0105 innego dziecka, chyba \u017ce inaczej stanowi\u0105 regulaminy religijnych ruch\u00f3w duszpasterstwa poza- parafialnego, np. Ruchu \u015awiat\u0142o-\u017bycie, KSM, w tym wypadku stosuje si\u0119 standardy opracowane przez te grupy. Osoby te powinny by\u0107 odpowiednio uformowane, przygotowane i pe\u0142ni\u0107 pos\u0142ug\u0119 pod okiem doros\u0142ych.<\/li><li>Je\u015bli spotkania formacyjne, np. przygotowanie do bierzmowania, odbywaj\u0105 si\u0119 w domach wybranych rodzin, r\u00f3wnie\u017c musz\u0105 by\u0107 przeprowadzane w grupie, nigdy indywidualnie.<\/li><li>Zakazuje si\u0119 przewo\u017cenia dzieci prywatnymi samochodami, zw\u0142aszcza w pojedynk\u0119, bez wiedzy i wyra\u017anej zgody rodzic\u00f3w lub opiekun\u00f3w prawnych.<\/li><li>Niestosowne jest skracanie dystansu przez przechodzenie na \u201ety\u201d osoby doros\u0142ej&nbsp;<br>z dzieckiem.<\/li><li>W prywatne \u017cycie dziecka wolno ingerowa\u0107 tylko w takim wymiarze, w jakim wymaga tego konkretny problem.<\/li><li>W przypadku konieczno\u015bci podj\u0119cia rozm\u00f3w na temat seksualno\u015bci nale\u017cy wykaza\u0107 si\u0119 delikatno\u015bci\u0105 i roztropnie rozezna\u0107, czy takiej rozmowy nie powinien przeprowadzi\u0107 specjalista.<\/li><li>W obecno\u015bci dzieci nie wolno wypowiada\u0107 tre\u015bci i \u017cart\u00f3w o podtek\u015bcie seksualnym. Zabronione jest prezentowanie dzieciom tre\u015bci obscenicznych, erotycznych, pornograficznych lub maj\u0105cych podtekst seksualny, zawieraj\u0105cych sceny brutalnej przemocy b\u0105d\u017a nieodpowiednich do wieku i wra\u017cliwo\u015bci odbiorc\u00f3w w jakikolwiek spos\u00f3b i za pomoc\u0105 jakiegokolwiek urz\u0105dzenia.<\/li><li>Niedozwolone jest stosowanie przemocy fizycznej oraz psychicznej, takiej jak: poni\u017canie, upokarzanie, o\u015bmieszanie, dokuczanie, szykanowane, zn\u0119canie si\u0119 itp., zar\u00f3wno&nbsp;<br>w bezpo\u015brednich kontaktach, jak i za po\u015brednictwem medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych.<\/li><li>Niedopuszczalne s\u0105 wszelkiego rodzaju nadu\u017cycia duchowe (w obszarze spowiedzi, poradnictwa itp.).<\/li><li>Ka\u017cdy przypadek przemocy fizycznej, psychicznej (emocjonalnej) czy seksualnej pomi\u0119dzy dzie\u0107mi wymaga natychmiastowej reakcji ze strony opiekun\u00f3w.<\/li><li>Nie wolno dotyka\u0107 dzieci wbrew ich woli ani w spos\u00f3b nieadekwatny do relacji duszpasterskich lub wychowawczych.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<h2><a>3. Zachowania niedozwolone:<\/a><\/h2>\n\n\n\n<ul><li>wszelkie formy okazywania niechcianej czu\u0142o\u015bci;<\/li><li>dotykanie piersi, po\u015bladk\u00f3w, genitali\u00f3w i ich okolic (cho\u0107by przez bielizn\u0119 lub odzie\u017c);<\/li><li>poca\u0142unki;<\/li><li>mocne i zamykaj\u0105ce u\u015bciski, uniemo\u017cliwiaj\u0105ce przerwanie kontaktu;<\/li><li>klepanie po po\u015bladkach, udach, kolanach, g\u0142owie;<\/li><li>\u0142askotanie lub mocowanie si\u0119 w du\u017cej blisko\u015bci cielesnej;<\/li><li>masa\u017ce;<\/li><li>sadzanie na kolanach;<\/li><li>k\u0142adzenie si\u0119 lub spanie obok;<\/li><li>ocieranie si\u0119;<\/li><li>seksualizacja i seksizm;<\/li><li>r\u00f3\u017cne formy poni\u017cania oraz mobbing;<\/li><li>u\u017cywanie wulgaryzm\u00f3w.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<h2><a>4. Zachowania w\u0142a\u015bciwe w naszym kr\u0119gu kulturowym:<\/a><\/h2>\n\n\n\n<ul><li>u\u015bcisk d\u0142oni lub delikatne obj\u0119cie, przytulenie, poca\u0142unki w policzek;<\/li><li>delikatne poklepanie po ramionach lub plecach jako wyraz akceptacji wsparcia, pocieszenia;<\/li><li>dotyk ramion, r\u0105k czy barku jako wyraz blisko\u015bci;<\/li><li>trzymanie si\u0119 za r\u0119ce w czasie np. zabawy lub dla uspokojenia wzburzenia emocjonalnego;<\/li><li>trzymanie za r\u0119ce dzieci w czasie spaceru;<\/li><li>siadanie w pobli\u017cu ma\u0142ych dzieci;<\/li><li>podnoszenie lub trzymanie na r\u0119kach dzieci do ok. 3. roku \u017cycia;<\/li><li>przytulanie i branie na kolana ma\u0142ych dzieci za zgod\u0105 ich rodzic\u00f3w i najlepiej w ich obecno\u015bci;<\/li><li>dzieciom nie wolno robi\u0107 zdj\u0119\u0107 lub filmowa\u0107 bez ich zgody. Nie wolno upublicznia\u0107 zdj\u0119\u0107, film\u00f3w z udzia\u0142em dzieci bez pisemnej zgody ich rodzic\u00f3w lub opiekun\u00f3w prawnych,&nbsp;<br>z wyj\u0105tkiem zdj\u0119\u0107 du\u017cych grup w miejscach publicznych w zwi\u0105zku z informowaniem<br>o wydarzeniach;<\/li><li>zabrania si\u0119 cz\u0119stowania dzieci tytoniem, alkoholem i innymi substancjami psychoaktywnymi, posiadania \u015brodk\u00f3w niedozwolonych przez prawo. Nie wolno r\u00f3wnie\u017c tolerowa\u0107 ich posiadania oraz za\u017cywania przez dzieci.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<h2><a>5. Zasady ochrony dotycz\u0105ce wyjazd\u00f3w<\/a><\/h2>\n\n\n\n<ul><li>Zach\u0119ca si\u0119 do pe\u0142nej transparentno\u015bci w organizowaniu spotka\u0144 z dzie\u0107mi. Na pocz\u0105tku roku formacyjnego w parafii nale\u017cy:<\/li><li>zapozna\u0107 rodzic\u00f3w lub opiekun\u00f3w prawnych dzieci z harmonogramem prowadzonych spotka\u0144;<\/li><li>zadba\u0107 o wyra\u017cenie przez nich zgody w formie pisemnej na udzia\u0142 w spotkaniach;<\/li><li>ustali\u0107 zasady odbioru dzieci;<\/li><li>ustali\u0107 zasady komunikacji elektronicznej z dzie\u0107mi;<\/li><li>wszystkie formy zorganizowanego czasu, a w spos\u00f3b szczeg\u00f3lny wypoczynku dzieci powinny by\u0107 realizowane zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cymi przepisami prawa;<\/li><li>na wyjazdy grupowe nale\u017cy uzyska\u0107 pisemn\u0105 zgod\u0119 rodzic\u00f3w lub opiekun\u00f3w prawnych, po uprzednim zapoznaniu ich z ramowym planem dzia\u0142ania i zasa\u00addami jego organizacji (regulaminem). Podczas wyjazdu rodzice lub opiekunowie prawni maj\u0105 prawo do kontaktu ze swoim dzieckiem oraz z jego opiekunem;<\/li><li>podczas wyjazd\u00f3w parafialnych opiekunowie nie powinni nocowa\u0107 w tym samym pomieszczeniu co podopieczni. W sytuacji szczeg\u00f3lnej, wymagaj\u0105cej od opiekuna pozostania w nocy w pomieszczeniu z wychowankiem, powinien on o tym fakcie zawiadomi\u0107 inn\u0105 osob\u0119 doros\u0142\u0105, kierownika wyjazdu oraz, je\u015bli to mo\u017cliwe, rodzica lub opiekuna prawnego wychowanka. Je\u015bli wyjazd przewiduje noclegi zbiorowe, organizator zawiera informacj\u0119 na ten temat w regulaminie. Szczeg\u00f3lnie zadba\u0107 nale\u017cy o ochron\u0119 dzieci w toaletach, \u0142azienkach, przebieralniach czy szatniach.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<h2><a>6. Zasady ochrony dotycz\u0105ce kontakt\u00f3w przez media oraz udost\u0119pniania z Internetu<\/a><\/h2>\n\n\n\n<ul><li>Parafie, kt\u00f3re zapewniaj\u0105 dzieciom dost\u0119p do Internetu, powinny wdro\u017cy\u0107 \u015brodki bezpiecze\u0144stwa uniemo\u017cliwiaj\u0105ce dost\u0119p do tre\u015bci stanowi\u0105cych zagro\u017cenie dla ich prawid\u0142owego rozwoju. Na urz\u0105dzeniach umo\u017cliwiaj\u0105cych dost\u0119p do Interne\u00adtu powinno by\u0107 zainstalowane i aktualizowane oprogramowanie filtruj\u0105ce tre\u015bci, za\u015b korzystanie z Internetu powinno by\u0107 monitorowane przez wyznaczon\u0105 osob\u0119 przynajmniej w spos\u00f3b umo\u017cliwiaj\u0105cy ustalenie, kto, kiedy i z jakich tre\u015bci korzy\u00adsta\u0142 (np. indywidualne konta dla wszystkich u\u017cytkownik\u00f3w). Szczeg\u00f3\u0142owe zasady korzystania z Internetu powinny by\u0107 zawarte&nbsp;<br>w stosownym regulaminie.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<h2><a>7. Zasady chroni\u0105ce dotycz\u0105ce wszystkich, r\u00f3wnie\u017c doros\u0142ych<\/a><\/h2>\n\n\n\n<ul><li>Sakrament pokuty i pojednania, a tak\u017ce spotkania zwi\u0105zane z towarzyszeniem du\u00adchowym powinny odbywa\u0107 si\u0119 w miejscach do tego wyznaczonych (konfesjona\u0142 lub miejsce osobne, ale widoczne). Je\u015bli nie mo\u017cna zachowa\u0107 tej zasady (np. w czasie wakacji, pielgrzymki czy przy spowiedzi osoby chorej czy z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105), nale\u017cy zadba\u0107 o to, by spowiednik i penitent byli dost\u0119pni (drzwi pomieszczenia nie mog\u0105 by\u0107 zamkni\u0119te na klucz) lub widoczni dla innych os\u00f3b (np. przeszklenia w drzwiach, uchylone drzwi do pomieszczenia). Niedopuszczalne jest spowiada\u00adnie lub tzw. rozmowy duchowe w pokojach prywatnych.<\/li><li>Podczas Mszy \u015bwi\u0119tych o uzdrowienie po\u0142\u0105czonych z modlitw\u0105 wstawiennicz\u0105 nale\u017cy zadba\u0107 o to, aby modlitwa taka odbywa\u0142a si\u0119 przy g\u0142\u00f3wnym o\u0142tarzu, w miej\u00adscach godnych, widocznych, centralnych, a nie w r\u00f3\u017cnych \u201ezau\u0142kach\u201d, przyciem\u00adnionych pomieszczeniach itp.<\/li><li>&nbsp;Do udzia\u0142u w wizytach duszpasterskich (kol\u0119da) nale\u017cy zaprasza\u0107 tylko takie osoby (s\u0142u\u017cba liturgiczn\u0105, organista, zakrystianin, ko\u015bcielny), kt\u00f3re wykazuj\u0105 si\u0119 odpowiedni\u0105 dojrza\u0142o\u015bci\u0105 np. w obszarze zachowania dyskrecji.<\/li><li>Zobowi\u0105zania i obietnice ksi\u0119dza, pracownika lub osoby pos\u0142uguj\u0105cej w parafii, zw\u0142aszcza te, za kt\u00f3re uiszczono wynagrodzenie, powinny by\u0107 udokumentowane w formie pisemnej,<br>a kopia przekazana beneficjentowi.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<h1><a>EDUKACJA DZIECI ORAZ OS\u00d3B BEZBRONNYCH&nbsp;<br>W OCHRONIE SWOICH GRANIC<\/a><\/h1>\n\n\n\n<p>\u201eEdukacja to szczepionka na przemoc\u201d przekonywa\u0142 Edward James Olmos. Zapobieganie sytuacjom sprzyjaj\u0105cym wykorzystaniu odbywa si\u0119 r\u00f3wnie\u017c poprzez kszta\u0142towanie \u015bwiadomo\u015bci dzieci. W parafii istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 zadbania o tak\u0105 edukacj\u0119. Szkolenia,&nbsp;<br>np. w konwencji warsztat\u00f3w, powinny prowadzi\u0107 osoby odpowiednio do tego przy\u00adgotowane. Powinny one obejmowa\u0107 formacj\u0119 dzieci do reagowania poprzez asertywne zachowanie oraz informowanie odpowiednich os\u00f3b doros\u0142ych w sytuacjach, w kt\u00f3rych s\u0105 \u015bwiadkami lub do\u015bwiadczaj\u0105 od doros\u0142ych albo innych dzieci jakiejkolwiek krzywdy (fizycznej, seksualnej, s\u0142ownej, emocjonalnej itd.), takiej jak np.:<\/p>\n\n\n\n<ul><li>pozostawianie dzieci bez opieki;<\/li><li>okazywanie niechcianej czu\u0142o\u015bci;<\/li><li>pr\u00f3by nawi\u0105zywania kontaktu w miejscach odosobnionych;<\/li><li>epatowanie nago\u015bci\u0105 oraz zapraszanie, zw\u0142aszcza indywidualnie, do miejsc takich jak&nbsp;<br>np. sauna;<\/li><li>przekraczanie granic nienaruszalno\u015bci cielesnej;<\/li><li>zbyt intensywne d\u0105\u017cenie do osobistego kontaktu;<\/li><li>infantylne zachowania opiekun\u00f3w;<\/li><li>prowokacja i wci\u0105ganie w sytuacje dwuznaczne;<\/li><li>prezentowanie nieodpowiednich i wulgarnych tre\u015bci (zw\u0142aszcza materia\u0142\u00f3w o cha\u00adrakterze erotycznym, pornograficznym, obrazuj\u0105cych przemoc lub w inny spos\u00f3b przyczyniaj\u0105cych si\u0119 do dyskomfortu);<\/li><li>nadmierne i indywidualne obdarowywanie prezentami i inne formy faworyzowania;<\/li><li>brak empatii i wra\u017cliwo\u015bci na potrzeby dzieci;<\/li><li><\/li><\/ul>\n\n\n\n<h1><a>SZKOLENIE I STA\u0141E WSPARCIE&nbsp;<br>DLA OS\u00d3B ZAJMUJ\u0104CYCH SI\u0118 PROFILAKTYK\u0104<\/a><\/h1>\n\n\n\n<p>Ochrona przed krzywdzeniem wpisana jest w misj\u0119 Ko\u015bcio\u0142a katolickiego powierzon\u0105 mu przez Pana. Dlatego ka\u017cdy \u2013 prze\u0142o\u017cony w Ko\u015bciele, osoby uczestnicz\u0105ce w jego misji przez prac\u0119 i zaanga\u017cowanie duszpasterskie czy prac\u0119 z dzie\u0107mi i osobami bezbronnymi \u2013 powinien posiada\u0107 potrzebn\u0105 wiedz\u0119 na temat ochrony dzieci i os\u00f3b bezbronnych przed przemoc\u0105&nbsp;<br>i dzieli\u0107 si\u0119 ni\u0105 z rodzicami i dzie\u0107mi.<\/p>\n\n\n\n<h2><a>Zakres szkole\u0144 w temacie ochrony dzieci i os\u00f3b bezbronnych oraz kto je prowadzi<\/a><\/h2>\n\n\n\n<ul><li>Wszyscy pracownicy i wolontariusze w parafii otrzymuj\u0105 potrzebn\u0105 im wiedz\u0119&nbsp;<br>o standardach przyj\u0119tych i obowi\u0105zuj\u0105cych w parafii \u2013 kodeksie zachowa\u0144, proce\u00addurach zwi\u0105zanych z interwencj\u0105 i zg\u0142oszeniem. Szkolenie mo\u017ce prowadzi\u0107 osoba odpowiedzialna w parafii za prewencj\u0119.<\/li><li>Pracownicy i wolontariusze pe\u0142ni\u0105cy funkcje wychowawcze lub formacyjne dodat\u00adkowo otrzymuj\u0105 potrzebn\u0105 wiedz\u0119 dotycz\u0105c\u0105:<\/li><li>rodzaj\u00f3w przemocy (w tym przemocy r\u00f3wie\u015bniczej)<\/li><li>rozpoznawania oznak przemocy (w tym wykorzystania seksualnego);<\/li><li>strategii dzia\u0142ania sprawc\u00f3w przemocy (w tym przemocy seksualnej);<\/li><li>rozmowy z dzieckiem\/nastolatkiem\/osob\u0105 bezbronn\u0105 na temat krzywdy;<\/li><li>rozmowy z doros\u0142ymi (gdy kto\u015b pracuje z grup\u0105 doros\u0142ych) dotycz\u0105c\u0105 przemocy;<\/li><li>zagro\u017ce\u0144 i ochrony przed szkodliwymi tre\u015bciami w Internecie;<\/li><li>innych zalece\u0144 obowi\u0105zuj\u0105cych w danej plac\u00f3wce\/miejscu duszpasterskim.<\/li><li>Ka\u017cda osoba pracuj\u0105ca z dzie\u0107mi i osobami bezbronnymi powinna otrzyma\u0107 za\u00ad\u015bwiadczenie o udziale w szkoleniu.<\/li><li>Ka\u017cda osoba pracuj\u0105ca z dzie\u0107mi i osobami bezbronnymi co dwa lata uczestniczy&nbsp;<br>w jednodniowym szkoleniu z zakresu prewencji. Tre\u015b\u0107 tych szkole\u0144 przygotowana jest przez osob\u0119 odpowiedzialn\u0105 w diecezji\/zakonie za prewencj\u0119.<\/li><li>Szkolenia prowadz\u0105 odpowiednio przygotowane oraz kompetentne w dziedzi\u00adnie ochrony dzieci i os\u00f3b bezbronnych osoby, kt\u00f3re s\u0105 delegowane przez diecezj\u0119\/zakon do pe\u0142nienia takich zada\u0144.<\/li><li>Osoby odpowiedzialne za prewencj\u0119 w parafii poza wiedz\u0105 z pkt 1 i 2 powinny mie\u0107 tak\u017ce wiedz\u0119 na temat:<\/li><li>budowania systemu prewencji zgodnego z wymogami Ko\u015bcio\u0142a i ustaw pa\u0144\u00adstwowych (obecnie tzw. \u201eUstawa Kamilka\u201d i Krajowy Plan Przeciwdzia\u0142ania Przest\u0119pstwom Przeciwko Wolno\u015bci Seksualnej i Obyczajno\u015bci na Szkod\u0119&nbsp;<br>Ma\u0142o\u00adletnich na lata 2023-2026 oraz Wytyczne KEP, dokument prewencji KEP);<\/li><li>podstawowych procedur prawnych (kanonicznych i przewidzianych przez Kodeks karny);<\/li><li>Zasadach prewencji i post\u0119powania w pracy wychowawczej i duszpasterskiej&nbsp;<br>z dzie\u0107mi i m\u0142odzie\u017c\u0105 w Archidiecezji Cz\u0119stochowskiej (jw.).<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul><li>czynnik\u00f3w ryzyka i czynnik\u00f3w ochronnych;<\/li><li>funkcjonowania w \u015brodowisku lokalnym plac\u00f3wek pomocowych;<\/li><li>procedur ustalonych dla danej parafii.<\/li><li>Osoby odpowiedzialne za prewencj\u0119 w danej parafii uczestnicz\u0105 co dwa lata w spotkaniu odpowiedzialnych za prewencj\u0119.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<h1><a>ZAPEWNIENIE JAKO\u015aCI I CI\u0104G\u0141O\u015aCI DZIA\u0141A\u0143&nbsp;<br>W ZAKRESIE<\/a>&nbsp;PREWENCJI<\/h1>\n\n\n\n<ul><li>Dokument zawieraj\u0105cy standardy ochrony dzieci i os\u00f3b bezbronnych w parafii aktualizowany jest co dwa lata.<\/li><li>Ewaluacja dokumentu dokonywana jest w danej plac\u00f3wce przez osob\u0119 odpowie\u00addzialn\u0105&nbsp;<br>za prewencj\u0119 we wsp\u00f3\u0142pracy z proboszczem i osobami wyznaczonymi przez proboszcza,&nbsp;<br>a nast\u0119pnie konsultowana z osobami zaanga\u017cowanymi w dusz\u00adpasterstwo parafialne. Nast\u0119pnie jest zatwierdzana przez osob\u0119 odpowiedzialn\u0105 w diecezji za prewencj\u0119.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<h1><a>ZA\u0141\u0104CZNIKI<\/a><\/h1>\n\n\n\n<h2><a><strong>ZA\u0141\u0104CZNIK 1<br><\/strong>O\u015aWIADCZENIE O KRAJACH ZAMIESZKANIA W CI\u0104GU OSTATNICH 20 LAT, INNYCH NI\u017b RZECZYPOSPOLITA POLSKA<\/a><\/h2>\n\n\n\n<p><strong>O\u015aWIADCZENIE<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>w trybie art. 21 Ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdzia\u0142aniu zagro\u017ceniom przest\u0119pczo\u015bci\u0105 na tle seksualnym (t.j. Dz.U. 2023 poz. 1304 z p\u00f3\u017an. zm.)<\/p>\n\n\n\n<p>Ja, ni\u017cej podpisany\/a, o\u015bwiadczam, \u017ce:<\/p>\n\n\n\n<ol type=\"1\"><li>Posiadam obywatelstwo innego pa\u0144stwa ni\u017c Rzeczypospolita Polska: tak\/nie<sup>*<\/sup>.<\/li><li>Je\u015bli odpowiedz brzmi \u201etak\u201d, to prosz\u0119 wpisa\u0107 pa\u0144stwo:\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026.<\/li><li>W ci\u0105gu ostatnich 20 lat zamieszkiwa\u0142em\/nie zamieszkiwa\u0142em w innych pa\u0144stwach*.<\/li><li>Prosz\u0119 wpisa\u0107 pa\u0144stwo\/pa\u0144stwa:<\/li><li>Do o\u015bwiadczenia za\u0142\u0105czam informacj\u0119 z rejestru karnego tego\/tych pa\u0144stw uzyski\u00adwan\u0105 do cel\u00f3w dzia\u0142alno\u015bci zawodowej lub wolontariackiej zwi\u0105zanej z kontakta\u00admi z dzie\u0107mi: tak\/nie*.<\/li><li>Do o\u015bwiadczenia za\u0142\u0105czam informacj\u0119 z rejestru karnego tego\/tych pa\u0144stw, gdy\u017c pa\u0144stwo to nie przewiduje wydawania informacji do cel\u00f3w dzia\u0142alno\u015bci zawodo\u00adwej lub wolontariackiej zwi\u0105zanej z kontaktami z dzie\u0107mi: tak\/nie*.<\/li><li>O\u015bwiadczam, \u017ce prawo pa\u0144stwa \u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026&#8230; nie przewiduje sporz\u0105dzenia informacji z rejestru karnego: tak\/nie*.<\/li><li>O\u015bwiadczam, \u017ce w pa\u0144stwie \u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026. nie prowadzi si\u0119 rejestru karnego: tak\/nie*.<\/li><li>O\u015bwiadczam, \u017ce nie by\u0142em prawomocnie skazany w pa\u0144stwie\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026 za czyny zabronione odpowiadaj\u0105ce przest\u0119pstwom okre\u015blonym w rozdziale XIX i XXV Kodeksu karnego, w art. 189a i art. 207 Kodeksu karnego oraz w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r.&nbsp;<br>o przeciwdzia\u0142aniu narkomanii oraz nie wydano wobec mnie innego orzeczenia, w kt\u00f3rym stwierdzono, i\u017c dopu\u015bci\u0142em si\u0119 takich czyn\u00f3w zabronionych, oraz nie ma obowi\u0105zku wynikaj\u0105cego z orzeczenia s\u0105du, innego uprawnionego organu lub ustawy stosowania si\u0119 do zakazu zajmowania wszel\u00adkich lub okre\u015blonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub okre\u015blonych za\u00adwod\u00f3w albo dzia\u0142alno\u015bci, zwi\u0105zanych z wychowaniem, edukacj\u0105, wypoczynkiem, leczeniem, \u015bwiadczeniem porad psychologicznych, rozwojem duchowym, uprawianiem sportu lub realizacj\u0105 innych zainteresowa\u0144 przez dzieci, lub z opiek\u0105 nad nimi.<\/li><li>O\u015bwiadczam, \u017ce jestem \u015bwiadomy, \u017ce sk\u0142adaj\u0105c ww. o\u015bwiadczenia, podlegam odpowiedzialno\u015bci karnej w trybie art. 233 Kodeksu karnego, to jest odpowiedzialno\u00ad\u015bci karnej za z\u0142o\u017cenie fa\u0142szywego o\u015bwiadczenia<sup>\u00a7 **<\/sup><\/li><\/ol>\n\n\n\n<p>\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;miejscowo\u015b\u0107, data&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;imi\u0119 i nazwisko (czytelny podpis)<\/p>\n\n\n\n<p>*niepotrzebne skre\u015bli\u0107<\/p>\n\n\n\n<p>** art. 233 k.k. [fa\u0142szywe zeznania]<\/p>\n\n\n\n<p>\u00a7 1. Kto, sk\u0142adaj\u0105c zeznanie maj\u0105ce s\u0142u\u017cy\u0107 za dow\u00f3d w post\u0119powaniu s\u0105dowym lub w innym post\u0119powa\u00adniu prowadzonym na podstawie ustawy, zeznaje nieprawd\u0119 lub zataja prawd\u0119, podlega karze pozbawie\u00adnia wolno\u015bci od 6 miesi\u0119cy do lat 8.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00a7 1a. Je\u017celi sprawca czynu okre\u015blonego w \u00a7 1 zeznaje nieprawd\u0119 lub zataja prawd\u0119 z obawy przed odpo\u00adwiedzialno\u015bci\u0105 karn\u0105 gro\u017c\u0105c\u0105 jemu samemu lub jego najbli\u017cszym, podlega karze pozbawienia wolno\u015bci od&nbsp;<br>3 miesi\u0119cy do lat 5.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00a7 2. Warunkiem odpowiedzialno\u015bci jest, aby przyjmuj\u0105cy zeznanie, dzia\u0142aj\u0105c w zakresie swoich upraw\u00adnie\u0144, uprzedzi\u0142 zeznaj\u0105cego o odpowiedzialno\u015bci karnej za fa\u0142szywe zeznanie lub odebra\u0142 od niego przyrzeczenie.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00a7 3. Nie podlega karze za czyn okre\u015blony w \u00a7 1a, kto sk\u0142ada fa\u0142szywe zeznanie, nie wiedz\u0105c o prawie odmowy zeznania lub odpowiedzi na pytania.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00a7 4. Kto, jako bieg\u0142y, rzeczoznawca lub t\u0142umacz, przedstawia fa\u0142szyw\u0105 opini\u0119, ekspertyz\u0119 lub t\u0142umaczenie maj\u0105ce s\u0142u\u017cy\u0107 za dow\u00f3d w post\u0119powaniu okre\u015blonym w \u00a7 1, podlega karze pozbawienia wolno\u015bci od roku do lat 10.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00a7 4a. Je\u017celi sprawca czynu okre\u015blonego w \u00a7 4 dzia\u0142a nieumy\u015blnie, nara\u017caj\u0105c na istotn\u0105 szkod\u0119 interes pu\u00adbliczny, podlega karze pozbawienia wolno\u015bci do lat 3.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00a7 5. S\u0105d mo\u017ce zastosowa\u0107 nadzwyczajne z\u0142agodzenie kary, a nawet odst\u0105pi\u0107 od jej wymierzenia, je\u017celi:<\/p>\n\n\n\n<p>1) fa\u0142szywe zeznanie, opinia, ekspertyza lub t\u0142umaczenie dotyczy okoliczno\u015bci niemog\u0105cych mie\u0107 wp\u0142ywu&nbsp;<br>na rozstrzygni\u0119cie sprawy,<\/p>\n\n\n\n<p>2) sprawca dobrowolnie sprostuje fa\u0142szywe zeznanie, opini\u0119, ekspertyz\u0119 lub t\u0142umaczenie, zanim nast\u0105\u00adpi, chocia\u017cby nieprawomocne, rozstrzygni\u0119cie sprawy.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00a7 6. Przepisy \u00a7 1-3 oraz 5 stosuje si\u0119 odpowiednio do osoby, kt\u00f3ra sk\u0142ada fa\u0142szywe o\u015bwiadczenie, je\u017celi przepis ustawy przewiduje mo\u017cliwo\u015b\u0107 odebrania o\u015bwiadczenia pod rygorem odpowiedzialno\u015bci karnej.<\/p>\n\n\n\n<h2><a><strong>ZA\u0141\u0104CZNIK 2<\/strong><\/a><strong><br><\/strong>O\u015aWIADCZENIE O ZAPOZNANIU SI\u0118 Z POLITYK\u0104 OCHRONY DZIECI&nbsp;<br>I ZOBOWI\u0104ZANIU DO JEJ PRZESTRZEGANIA<\/h2>\n\n\n\n<p><em>piecz\u0119\u0107 parafii<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>O\u015aWIADCZENIE<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>w trybie art. 21 Ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdzia\u0142aniu zagro\u017ceniom przest\u0119p\u00adczo\u015bci\u0105 na tle seksualnym (Dz.U. 2023 poz. 1304 z p\u00f3\u017an. zm.)<\/p>\n\n\n\n<p>Ja, ni\u017cej podpisana\/y, o\u015bwiadczam, \u017ce:<\/p>\n\n\n\n<ol type=\"1\"><li>Zapozna\u0142am\/zapozna\u0142em si\u0119 z tre\u015bci\u0105 dokumentu pt. \u201eStandardy ochrony dzieci\u201d obowi\u0105zuj\u0105cego w tutejszej&nbsp;parafii.<\/li><li>O\u015bwiadczam*, \u017ce jestem \u015bwiadomy, \u017ce sk\u0142adaj\u0105c ww. o\u015bwiadczenie, podlegam odpowiedzialno\u015bci karnej w trybie art. 233 Kodeksu karnego, to jest odpowiedzialno\u00ad\u015bci karnej za z\u0142o\u017cenie fa\u0142szywego o\u015bwiadczenia<sup>\u00a7 **<\/sup>.<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p>*&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;dotyczy os\u00f3b pe\u0142noletnich<\/p>\n\n\n\n<p>**&nbsp;&nbsp;art. 233 k.k. [fa\u0142szywe zeznania]<\/p>\n\n\n\n<p>\u00a7 1. Kto, sk\u0142adaj\u0105c zeznanie maj\u0105ce s\u0142u\u017cy\u0107 za dow\u00f3d w post\u0119powaniu s\u0105dowym lub w innym post\u0119powa\u00adniu prowadzonym na podstawie ustawy, zeznaje nieprawd\u0119 lub zataja prawd\u0119, podlega karze pozbawie\u00adnia wolno\u015bci od 6 miesi\u0119cy do lat 8.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00a7 1a. Je\u017celi sprawca czynu okre\u015blonego w \u00a7 1 zeznaje nieprawd\u0119 lub zataja prawd\u0119 z obawy przed odpowiedzialno\u015bci\u0105 karn\u0105 gro\u017c\u0105c\u0105 jemu samemu lub jego najbli\u017cszym, podlega karze pozbawienia wolno\u015bci&nbsp;<br>od 3 miesi\u0119cy do lat 5.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00a7 2. Warunkiem odpowiedzialno\u015bci jest, aby przyjmuj\u0105cy zeznanie, dzia\u0142aj\u0105c w zakresie swoich upraw\u00adnie\u0144, uprzedzi\u0142 zeznaj\u0105cego o odpowiedzialno\u015bci karnej za fa\u0142szywe zeznanie lub odebra\u0142 od niego przyrzeczenie.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00a7 3. Nie podlega karze za czyn okre\u015blony w \u00a7 1a, kto sk\u0142ada fa\u0142szywe zeznanie, nie wiedz\u0105c o prawie odmowy zeznania lub odpowiedzi na pytania.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00a7 4. Kto, jako bieg\u0142y, rzeczoznawca lub t\u0142umacz, przedstawia fa\u0142szyw\u0105 opini\u0119, ekspertyz\u0119 lub t\u0142umaczenie maj\u0105ce s\u0142u\u017cy\u0107 za dow\u00f3d w post\u0119powaniu okre\u015blonym w \u00a7 1, podlega karze pozbawienia wolno\u015bci od roku do lat 10.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00a7 4a. Je\u017celi sprawca czynu okre\u015blonego w \u00a7 4 dzia\u0142a nieumy\u015blnie, nara\u017caj\u0105c na istotn\u0105 szkod\u0119 interes pu\u00adbliczny, podlega karze pozbawienia wolno\u015bci do lat 3.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00a7 5. S\u0105d mo\u017ce zastosowa\u0107 nadzwyczajne z\u0142agodzenie kary, a nawet odst\u0105pi\u0107 od jej wymierzenia, je\u017celi:<\/p>\n\n\n\n<p>1) fa\u0142szywe zeznanie, opinia, ekspertyza lub t\u0142umaczenie dotyczy okoliczno\u015bci niemog\u0105cych mie\u0107 wp\u0142ywu&nbsp;<br>na rozstrzygni\u0119cie sprawy,<\/p>\n\n\n\n<p>2) sprawca dobrowolnie sprostuje fa\u0142szywe zeznanie, opini\u0119, ekspertyz\u0119 lub t\u0142umaczenie, zanim nast\u0105\u00adpi, chocia\u017cby nieprawomocne, rozstrzygni\u0119cie sprawy.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00a7 6. Przepisy \u00a7 1-3 oraz 5 stosuje si\u0119 odpowiednio do osoby, kt\u00f3ra sk\u0142ada fa\u0142szywe o\u015bwiadczenie, je\u017celi przepis ustawy przewiduje mo\u017cliwo\u015b\u0107 odebrania o\u015bwiadczenia pod rygorem odpowiedzialno\u015bci karnej.<\/p>\n\n\n\n<h2><a><strong>ZA\u0141\u0104CZNIK 3<\/strong><\/a><strong><br><\/strong>ZASADY SPORZ\u0104DZANIA NOTATKI&nbsp;<br>DOTYCZ\u0104CEJ ZDARZENIA<\/h2>\n\n\n\n<ul><li>Zapisz dok\u0142adn\u0105 dat\u0119 i godzin\u0119, kiedy incydent zosta\u0142 zg\u0142oszony.<\/li><li>Podaj imi\u0119 i nazwisko dziecka, wiek, adres zamieszkania (je\u015bli dost\u0119pny), szko\u0142\u0119 oraz wszelkie inne istotne informacje.<\/li><li>Opisz dok\u0142adnie to, co zosta\u0142o zg\u0142oszone, w\u0142\u0105czaj\u0105c miejsce, czas i wszelkie istot\u00adne szczeg\u00f3\u0142y zdarzenia (mo\u017cesz zacytowa\u0107 zwroty u\u017cyte przez dziecko lub inn\u0105 osob\u0119 zawiadamiaj\u0105c\u0105).<\/li><li>Je\u015bli istniej\u0105, uwzgl\u0119dnij dane wszelkich \u015bwiadk\u00f3w incydentu, w tym ich imiona, nazwiska, adresy i numery telefon\u00f3w kontaktowych. Mog\u0105 to by\u0107 r\u00f3wnie\u017c osoby, kt\u00f3rym dziecko wcze\u015bniej zg\u0142asza\u0142o przemoc.<\/li><li>Opisz kroki, kt\u00f3re podj\u0119to w odpowiedzi na zg\u0142oszenie, w tym komunikacj\u0119 z or\u00adganami \u015bcigania, rodzicem\/rodzicami\/opiekunem\/opiekunami, dzia\u0142ania w celu zapewnienia bezpiecze\u0144stwa dziecku itp.<\/li><li>Wymie\u0144 wszelkie instytucje lub osoby, z kt\u00f3rymi zosta\u0142 nawi\u0105zany kontakt w zwi\u0105zku z incydentem.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Uwaga<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli w notatce znajduj\u0105 si\u0119 dane osobowe, proboszcz staje si\u0119 automatycznie ich administratorem i stosuje si\u0119 do przepis\u00f3w RODO. Osoba sporz\u0105dzaj\u0105ca notatk\u0119 informuje&nbsp;<br>o dobrowolno\u015bci podania danych osobowych (imi\u0119 nazwisko, dane do kontaktu).<\/p>\n\n\n\n<h2><a><strong>ZA\u0141\u0104CZNIK 4<br>NOTATKA S\u0141U\u017bBOWA<\/strong><br>Z PRZYJ\u0118CIA ZG\u0141OSZENIA PRZEMOCY<\/a><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><tbody><tr><td><strong>Data i czas zg\u0142oszenia<\/strong><\/td><td>&nbsp;<\/td><\/tr><tr><td><strong>Imi\u0119 i nazwisko osoby zg\u0142aszaj\u0105cej<\/strong>(nr tel., e-maildo kontaktu)<\/td><td>&nbsp;<\/td><\/tr><tr><td><strong>Imi\u0119 i nazwisko osoby skrzywdzonej<\/strong>(nr tel., e-mail do kontaktu)<\/td><td>&nbsp;<\/td><\/tr><tr><td><strong>Imi\u0119 i nazwisko osoby stosuj\u0105cej przemoc&nbsp;<\/strong>(nr tel., e-mail do kontaktu)<\/td><td>&nbsp;<\/td><\/tr><tr><td><strong>Forma krzywdzenia, miejsce, okoliczno\u015bci towarzysz\u0105ce<\/strong><\/td><td>&nbsp;<\/td><\/tr><tr><td><strong>\u015awiadkowie<\/strong><\/td><td>&nbsp;<\/td><\/tr><tr><td><strong>Forma podj\u0119tej interwencji&nbsp;<\/strong>(<em>zakre\u015bli\u0107 w\u0142a\u015bciwe<\/em>)<\/td><td><strong>Zawiadomie\u00adnie o podejrze\u00adniu pope\u0142nienia przest\u0119pstwa (art. 304 k.p.k.)<\/strong><\/td><td><strong>Wniosek o wgl\u0105d&nbsp;<br>w sytuacj\u0119 dziecka\/ rodziny<\/strong><\/td><td><strong>Inny rodzaj inter\u00adwencji&nbsp;<\/strong>(<em>jaki?<\/em>)<\/td><\/tr><tr><td><strong>Dane organu\/<\/strong><strong>plac\u00f3wek\/<\/strong><strong>os\u00f3b\/<\/strong><strong>instytucji, do kt\u00f3rych zg\u0142oszono interwen\u00adcj\u0119&nbsp;<br>i z kt\u00f3rymi si\u0119 kontaktowano<\/strong><\/td><td>&nbsp;<\/td><td>&nbsp;<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p>\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026.<\/p>\n\n\n\n<p>miejscowo\u015b\u0107 i data&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;czytelne podpisy os\u00f3b uczestnicz\u0105cych<br>w przyjmowaniu zg\u0142oszenia&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2><a><strong>ZA\u0141\u0104CZNIK&nbsp;<\/strong><\/a><strong>5<\/strong>O\u015aWIADCZENIE O ZACHOWANIU POUFNO\u015aCI INFORMACJI<br>POWZI\u0118TYCH W PROCESIE POST\u0118POWANIA W SPRAWIE KRZYWDZENIA DZIECKA<br>ORAZ PRZETWARZANYCH DANYCH OSOBOWYCH<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>O\u015aWIADCZENIE<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Niniejszym o\u015bwiadczam, \u017ce znana jest mi tre\u015b\u0107 przepisu art. 241 \u00a7 1 \u2013 \u00a7 3 k.k.<sup>*&nbsp;<\/sup>&nbsp;i wynika\u00adj\u0105ce&nbsp;<br>z niego zakazy:<\/p>\n\n\n\n<ol type=\"1\"><li>rozpowszechnia publicznie wiadomo\u015bci z post\u0119powania przygotowawczego, zanim zosta\u0142y ujawnione w post\u0119powaniu s\u0105dowym;<\/li><li>rozpowszechnia publicznie wiadomo\u015bci z rozprawy s\u0105dowej prowadzonej z wy\u0142\u0105\u00adczeniem jawno\u015bci;<\/li><li>rozpowszechnia publicznie wiadomo\u015bci z post\u0119powania prowadzonego na pod\u00adstawie przepis\u00f3w o post\u0119powaniu w sprawach nieletnich.<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p>O\u015bwiadczam, \u017ce znane s\u0105 mi zasady bezpiecznego przetwarzania danych osobowych w ramach polityki RODO.<\/p>\n\n\n\n<p>Zobowi\u0105zuj\u0119 si\u0119 do zachowania w tajemnicy wszelkich informacji, kt\u00f3re zosta\u0142y mi ujawnione w procedurze interwencyjnej w zwi\u0105zku ze zg\u0142oszeniem przemocy wobec dziecka, zawiadomieniem o podejrzeniu pope\u0142nienia przest\u0119pstwa na szkod\u0119 dziecka lub podj\u0119ciem innych dzia\u0142a\u0144 w celu ochrony dziecka.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;miejscowo\u015b\u0107 i data&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;imi\u0119 i nazwisko (czytelne podpisy)&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>*&nbsp;&nbsp;art. 241 [rozpowszechnianie wiadomo\u015bci]<\/p>\n\n\n\n<p>\u00a7 1. Kto bez zezwolenia rozpowszechnia publicznie wiadomo\u015bci z post\u0119powania przygotowawczego,<\/p>\n\n\n\n<p>zanim zosta\u0142y ujawnione w post\u0119powaniu s\u0105dowym, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolno\u015bci albo pozbawienia wolno\u015bci do lat 2.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00a7 2. Tej samej karze podlega, kto rozpowszechnia publicznie wiadomo\u015bci z rozprawy s\u0105dowej prowadzo\u00adnej&nbsp;<br>z wy\u0142\u0105czeniem jawno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p><a>\u00a7 3. Karze okre\u015blonej w \u00a7 1 podlega, kto bez zezwolenia rozpowszechnia publicznie wiadomo\u015bci z post\u0119\u00adpowania prowadzonego na podstawie przepis\u00f3w o post\u0119powaniu w sprawach nieletnich.<\/a><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2><a><strong>ZA\u0141\u0104CZNIK&nbsp;<\/strong><\/a><strong>6<\/strong>ZASADY BEZPIECZNYCH RELACJI POMI\u0118DZY DZIE\u0106MI<\/h2>\n\n\n\n<p>Parafia \u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;jest miejscem zapewniaj\u0105cym bezpiecze\u0144stwo dzie\u00adciom tak\u017ce w grupie r\u00f3wie\u015bniczej. Kieruj\u0105c si\u0119 warto\u015bciami wyp\u0142ywaj\u0105cymi z Ewangelii, staramy si\u0119 wpoi\u0107 naszym parafianom postaw\u0119 szacunku wobec ka\u017cdego cz\u0142owieka \u2013 dzieci i doros\u0142ych. Pragniemy, by w relacjach mi\u0119dzyludzkich bliska by\u0142a im ewange\u00adliczna zasada: \u201eWszystko wi\u0119c, co chcieliby\u015bcie, \u017ceby wam ludzie czynili, i wy im czy\u0144\u00adcie\u201d (Mt 7,12a).<\/p>\n\n\n\n<p>Zasady bezpiecznych relacji mi\u0119dzy dzie\u0107mi poznali wszyscy pracownicy i wsp\u00f3\u0142\u00adpracownicy parafii, dzi\u0119ki czemu mog\u0105 oni umiej\u0119tnie i adekwatnie do zaistnia\u0142ej sytu\u00adacji reagowa\u0107 na ka\u017cde niew\u0142a\u015bciwe zachowanie czy przemoc. R\u00f3wnie\u017c dzieci powinny przestrzega\u0107 poni\u017cszego kodeksu podczas spotka\u0144 w parafii i poza ni\u0105, w kontakcie bez\u00adpo\u015brednim i wirtualnym.<\/p>\n\n\n\n<p>Kodeks zachowa\u0144 zosta\u0142 opracowany z udzia\u0142em dzieci. Ewaluacja i weryfikacja zasad bezpiecznych relacji pomi\u0119dzy dzie\u0107mi odbywa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie co dwa lata, a tak\u017ce po ka\u017cdej sytuacji kryzysowej, je\u015bli w parafii podj\u0119ta zostanie interwencja z powodu krzywdzenia r\u00f3wie\u015bniczego. Zmiana tre\u015bci zasad bezpiecznych relacji mi\u0119dzy dzie\u0107mi jest mo\u017cliwa&nbsp;<br>w ka\u017cdym momencie na ich wniosek i z ich udzia\u0142em.<\/p>\n\n\n\n<ol type=\"1\"><li>R\u00f3wne traktowanie i szacunek dla ka\u017cdej osoby<\/li><li>Traktuj innych tak, jak chcesz, aby inni traktowali Ciebie.<\/li><li>Pami\u0119taj, \u017ce ka\u017cda osoba jest kim\u015b wyj\u0105tkowym i szczeg\u00f3lnie obdarowanym przez&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Boga. Nale\u017c\u0105 si\u0119 jej szacunek i troska o jej dobro.<\/li><li>B\u0105d\u017a tolerancyjny \u2013 szanuj odmienny wygl\u0105d, przekonania, pogl\u0105dy i cechy kole\u017canek\/koleg\u00f3w.<\/li><li>Pami\u0119taj, \u017ce przez r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 wzajemnie si\u0119 ubogacamy.<\/li><li>Masz prawo do zabawy i relacji z ka\u017cdym dzieckiem, ale pami\u0119taj, \u017ce nie zawsze inne dziecko ma ch\u0119\u0107 do kontaktu z Tob\u0105 w danym momencie. Uszanuj to.<\/li><li>Zachowaj otwarto\u015b\u0107 i b\u0105d\u017a wra\u017cliwy na wszystkie osoby, nawet je\u015bli nie nale\u017c\u0105 do grona Twoich najbli\u017cszych przyjaci\u00f3\u0142. Nie wykluczaj ich ze wsp\u00f3lnych dzia\u0142a\u0144, rozm\u00f3w&nbsp;<br>i szkolnych aktywno\u015bci.<\/li><\/ol>\n\n\n\n<ul><li>Zasady komunikacji mi\u0119dzy dzie\u0107mi<\/li><li>Zachowuj \u017cyczliwo\u015b\u0107 i szacunek wobec kole\u017canek\/koleg\u00f3w.<\/li><li>Pami\u0119taj, \u017ce ka\u017cdy ma prawo do wyra\u017cania swojego zdania, my\u015bli i przekona\u0144, o ile nie naruszaj\u0105 one dobra innych os\u00f3b.<\/li><li>S\u0142uchaj innych, gdy m\u00f3wi\u0105. Nie przerywaj innym, gdy si\u0119 wypowiadaj\u0105.<\/li><li>Zachowuj kultur\u0119 s\u0142owa w ka\u017cdej sytuacji.<\/li><li>Stosuj formy grzeczno\u015bciowe.<\/li><li>Pytaj o zgod\u0119 na kontakt fizyczny (przytulenie, pog\u0142askanie).<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul><li>Szacunek dla cudzej w\u0142asno\u015bci, prywatno\u015bci i przestrzeni<\/li><li>Szanuj rzeczy osobiste i mienie innych os\u00f3b.<\/li><li>Zapytaj, je\u015bli chcesz po\u017cyczy\u0107 od kogo\u015b jak\u0105\u015b rzecz.<\/li><li>Nie przegl\u0105daj prywatnych rzeczy innych os\u00f3b bez ich zgody. Ka\u017cdy ma prawo&nbsp;<br>do prywatno\u015bci.<\/li><li>Nie r\u00f3b zdj\u0119\u0107, nie nagrywaj ani nie rozpowszechniaj wizerunku koleg\u00f3w\/kole\u017canek&nbsp;<br>i innych os\u00f3b bez ich wyra\u017anej zgody.<\/li><li>Pami\u0119taj, \u017ce ka\u017cdy ma prawo do przestrzeni osobistej. Je\u015bli inna osoba potrzebuje chwili samotno\u015bci, uszanuj to. Naruszanie tej przestrzeni mo\u017ce rodzi\u0107 konflikty.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul><li>Zakaz stosowania przemocy w jakiejkolwiek formie<\/li><li>Nie stwarzaj sytuacji, w kt\u00f3rych kto\u015b czu\u0142by si\u0119 celowo pomijany, izolowany.<\/li><li>Nie stosuj przemocy fizycznej. Szturchanie, popychanie, kopanie czy si\u0142owe przy\u00adtrzymywanie kolegi\/kole\u017canki naruszaj\u0105 jego\/jej integralno\u015b\u0107 fizyczn\u0105.<\/li><li>Szanuj przestrze\u0144 intymn\u0105 koleg\u00f3w\/kole\u017canek. Nigdy nie dotykaj ich w spos\u00f3b, kt\u00f3ry mo\u017ce by\u0107 uznany za nieprzyzwoity lub niestosowny.<\/li><li>Nie wy\u015bmiewaj, nie obgaduj, nie o\u015bmieszaj, nie zawstydzaj, nie upokarzaj, nie lek\u00adcewa\u017c i nie obra\u017caj koleg\u00f3w\/kole\u017canek.<\/li><li>Nie wypowiadaj si\u0119 w spos\u00f3b obra\u017aliwy o rodzicach koleg\u00f3w\/kole\u017canek.<\/li><li>Nie zwracaj si\u0119 w spos\u00f3b wulgarny do innych.<\/li><li>Pami\u0119taj, \u017ce \u017carty s\u0105 wtedy \u017cartami, kiedy nikt z ich powodu nie cierpi. Je\u015bli tak jest, natychmiast zako\u0144cz tak\u0105 zabaw\u0119 s\u0142own\u0105.<\/li><li>Nie nara\u017caj siebie i innych uczni\u00f3w na sytuacje zagra\u017caj\u0105ce \u017cyciu i zdrowiu fizycz\u00adnemu czy psychicznemu.<\/li><li>Nie wyra\u017caj negatywnych, prze\u015bmiewczych komentarzy na temat zachowania, pracy, wygl\u0105du koleg\u00f3w\/kole\u017canek.<\/li><li>Nie zabieraj rzeczy nale\u017c\u0105cych do innych bez ich zgody.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul><li>Szacunek w kontaktach internetowych i zakaz cyberprzemocy<\/li><li>Szanuj innych i traktuj ich tak, jak chcesz, by traktowali Ciebie \u2013 dotyczy to wszyst\u00adkich typ\u00f3w Twojej aktywno\u015bci w sieci. Po drugiej stronie ekranu jest drugi cz\u0142owiek.<\/li><li>Pami\u0119taj, \u017ce cyberprzemoc cz\u0119sto zaczyna si\u0119 od tzw. \u201eniewinnych \u017cart\u00f3w\u201d. Nie ka\u017cdy ma takie samo poczucie humoru. Uwa\u017caj na to, co piszesz i co publikujesz, w Internecie nic nie ginie. W \u015bwiecie wirtualnym \u0142atwo poruszy\u0107 lawin\u0119 wzajem\u00adnych niech\u0119ci, co mo\u017ce doprowadzi\u0107 do konkretnej formy przemocy.<\/li><li>Nie udost\u0119pniaj kontakt\u00f3w do innych os\u00f3b (telefonicznych, mailowych) bez ich zgody.<\/li><li>Dbaj o sw\u00f3j oraz innych wizerunek w sieci \u2013 nie publikuj wra\u017cliwych danych, po\u00adwierzonych ci informacji oraz zdj\u0119\u0107 i film\u00f3w o\u015bmieszaj\u0105cych innych. Szanuj ich prywatno\u015b\u0107.<\/li><li>Chro\u0144 intymno\u015b\u0107 swoj\u0105 i innych. Nie wysy\u0142aj i nie udost\u0119pniaj zdj\u0119\u0107 lub film\u00f3w, kt\u00f3re by j\u0105 narusza\u0142y.<\/li><li>Sprzeciwiaj si\u0119 hejtowi, sam nie publikuj obra\u017caj\u0105cych i agresywnych komentarzy oraz reaguj, gdy zauwa\u017cysz, \u017ce kto\u015b jest poni\u017cany w Internecie. Nie przesy\u0142aj dalej o\u015bmieszaj\u0105cych wiadomo\u015bci. Zg\u0142o\u015b takie dzia\u0142ania odpowiednim osobom.<\/li><li>Nie prowokuj innych do niepotrzebnych, nieuzasadnionych k\u0142\u00f3tni. Trolling, \u015bwia\u00addome poni\u017canie, n\u0119kanie i zaczepki s\u0105 zachowaniami niedopuszczalnymi.<\/li><li>Nie wykluczaj swoich r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w z grup w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych z powodu swoich prywatnych niech\u0119ci.<\/li><li>Nie podszywaj si\u0119 w Internecie pod inne osoby. Takie zachowanie w cyberprze\u00adstrzeni jest kradzie\u017c\u0105 to\u017csamo\u015bci. To jest przest\u0119pstwo.<\/li><li>Je\u017celi zauwa\u017cysz, \u017ce kto\u015b nie wylogowa\u0142 si\u0119 ze swojego konta, nie wykorzystuj tej sytuacji do dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re przynios\u0142yby mu szkod\u0119, ale \u017cyczliwie poinformuj go o jego nieuwadze.<\/li><li>Pami\u0119taj, \u017ce gro\u017aby, pom\u00f3wienia, nawo\u0142ywanie do nienawi\u015bci, prze\u015bladowanie, o\u015bmieszanie w cyberprzestrzeni tak\u017ce s\u0105 karalne. Twoje dzia\u0142ania w sieci nie s\u0105 anonimowe.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul><li>Sposoby pokojowego rozwi\u0105zywania konflikt\u00f3w<\/li><li>Wycisz si\u0119, uspok\u00f3j, zatrzymaj niepotrzebn\u0105 k\u0142\u00f3tni\u0119, zanim stracisz nad sob\u0105 kon\u00adtrol\u0119. Zastan\u00f3w si\u0119, co chcesz osi\u0105gn\u0105\u0107. Je\u015bli to mo\u017cliwe, podejmij spokojn\u0105 rozmo\u00adw\u0119 z drug\u0105 stron\u0105.<\/li><li>Um\u00f3w si\u0119 na rozmow\u0119 w bardziej stosownych warunkach, w ten spos\u00f3b zyskasz czas na konstruktywny dialog.<\/li><li>Powiedz, co wed\u0142ug Ciebie jest problemem, co przyczyn\u0105 nieporozumienia, czego oczekujesz.<\/li><li>S\u0142uchaj drugiej osoby. Dopytaj o jej odczucia i oczekiwania. Podsumuj to, co us\u0142ysza\u0142a\u015b\/us\u0142ysza\u0142e\u015b dla upewnienia si\u0119, czy dobrze zrozumia\u0142e\u015b\/zrozumia\u0142a\u015b jej komunikat.<\/li><li>Upewnij si\u0119, \u017ce Tw\u00f3j rozm\u00f3wca powiedzia\u0142 wszystko odno\u015bnie do swoich odczu\u0107.<\/li><li>Wsp\u00f3lnie wymy\u015blcie rozwi\u0105zanie satysfakcjonuj\u0105ce obie strony.<\/li><li>Je\u015bli nie uda si\u0119 Wam doj\u015b\u0107 do porozumienia, popro\u015b o pomoc osob\u0119 doros\u0142\u0105, aktualnego opiekuna grupy. Porozmawiaj o tym z Twoimi rodzicami. Nie rozwi\u0105zuj konfliktu samodzielnie.<\/li><li>Nie b\u0105d\u017a oboj\u0119tny, gdy komu\u015b dzieje si\u0119 krzywda. Zawsze poinformuj o tym osob\u0119 doros\u0142\u0105.<\/li><\/ul>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>PREAMBU\u0141A Niniejszy dokument stanowi realizacj\u0119 obowi\u0105zku prawnego wynikaj\u0105cego z Ustawy z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy \u2013 Kodeks rodzinny i opieku\u0144czy oraz niekt\u00f3rych innych ustaw \u2013 tzw&#8230;.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1823,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/eparafia-lubien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1822"}],"collection":[{"href":"http:\/\/eparafia-lubien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/eparafia-lubien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/eparafia-lubien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/eparafia-lubien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1822"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/eparafia-lubien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1822\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1824,"href":"http:\/\/eparafia-lubien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1822\/revisions\/1824"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/eparafia-lubien.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1823"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/eparafia-lubien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1822"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/eparafia-lubien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1822"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/eparafia-lubien.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1822"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}